Chrystus Ukrzyżowany

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Klemensa
Tagi
krucyfiks
Miejsce przechowywania
kościół
Identyfikator
DZIELO/14714
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XIX wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Dzieje zabytku nie są znane.

Opis

Rzeźbiony krucyfiks, zawieszony na prostym krzyżu na tle obrazu z przedstawieniem zaćmienia słońca w górnej części i widokiem Jerozolimy za wzgórzami w dolnej, w niszy zamkniętej od góry daszkiem dwuspadowym. W centrum rzeźbiona figura Chrystusa Ukrzyżowanego, z rozłożonymi, nieznacznie ugiętymi rękami przybitymi gwoździami, ze stopami złożonymi razem, prawa na lewej, przybitymi jednym gwoździem; lewe kolano ugięte, wysunięte przed prawe. Prawe biodro lekko wygięte, ciało tworzy mało wydatny łuk. Na torsie widoczna rana w prawym boku. Głowa opada na prawe ramię, twarz owalna, oczy zamknięte, brwi lekko uniesione, nos prosty, widoczne krótkie wąsy i dzieląca się w dwa pukle broda. Kręcone włosy opadają na kark i prawe ramię. Zarost i włosy jasnobrązowe. Na głowie masywna, złocona korona cierniowa. Biodra przewiązane złoconym, krótkim perizonium związanym na lewym biodrze, układającym się w drobne, poprzeczne fałdy. Koniec perizonium powiewa przy lewym udzie. Chrystus wisi na drewnianym, ciemnobrązowym krzyżu o długiej belce pionowej. W jej górnej części titulus z napisem „INRI”.

Zarys problematyki artystycznej

Śmierć Chrystusa na krzyżu będąca ofiarą odkupienia ludzkich grzechów oraz późniejsze zmartwychwstanie oznaczające przezwyciężenie śmierci określają fundament religii chrześcijańskiej. Najważniejszym symbolem wiary i śmierci ofiarnej jest krucyfiks – plastyczne przedstawienie umierającego lub umarłego Chrystusa na krzyżu, występujące samodzielne lub jako część większej grupy. Nazwa krucyfiks pochodzi od łacińskiego słowa „crucifixus” i oznacza „przybity do krzyża”. Przedstawienie zredukowane, jak w przypadku tej rzeźby, wyłącznie do postaci wiszącego na krzyżu, martwego Jezusa uwypukla jego osamotnienie w czasie męki i stanowi obowiązkowe wyposażenie każdego kościoła. Skłania wiernych do refleksji nad sensem cierpienia i ofiary Jezusa, które prowadzą do odkupienia ludzkości oraz nad ograniczonym czasem ludzkiego życia w perspektywie wieczności.
Z punktu widzenia historyczno-artystycznego ciało Chrystusa zostało oddane poprawnie, z widoczną muskulaturą. Perizonium układa się w ostre, krótkie fałdy, nadając pozornie statycznej figurze nieco dynamiki. Ciało jest wyidealizowane, prócz niewielkiej rany w boku i przebijających kończyny gwoździ nie widać śladów męki. Chrystus ma łagodny wyraz twarzy i pełną wdzięku pozę. Ukrzyżowany został ukazany zgodnie ze stylistyką sztuki XIX wieku, widoczne jest przy tym nawiązanie do sztuki barokowej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Nie są znane pochodzenie ani autorstwo rzeźby ukrzyżowanego Chrystusa znajdującej się we wnętrzu wielickiego kościoła. Idealizacja ciała i łagodny wyraz twarzy wskazują, że figura powstała w XIX wieku.

Bibliografia

Brandmair Kathrin, "Kruzifixe und Kreuzigungsgruppen aus dem Bereich der „Donauschule”", Petersberg 2015
Künstle Karl, "Ikonographie der christlichen Kunst, Bde. 1-2", Freiburg 1928
"Słownik terminologiczny sztuk pięknych", Warszawa 2011

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Chrystus Ukrzyżowany ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-ukrzyzowany-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności