Zwiastowanie

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Mogilany
Miejscowość
Gaj
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Mogilany
Parafia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
Anioł malarstwo XVIII wieku Zwiastowanie
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza bocznego
Identyfikator
DZIELO/01289
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVIII wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz przedstawiający Zwiastowanie powstał zapewne w drugiej połowie XVIII wieku. W późniejszym czasie został wtórnie zamontowany do zwieńczenia ołtarza wykonanego w 1899 roku.

Opis

Obraz w formie stojącego owalu z przedstawieniem archanioła Gabriela zwiastującego Marii. Po lewej stronie kompozycji ukazana klęcząca Matka Boska, zwrócona w trzech czwartych w prawo, z rekami złożonymi na piersi oraz głową skierowaną w lewo. Twarz ma owalną o schematycznie zaznaczonych rysach, okoloną brązowymi włosami. Ubrana jest w jasnoróżową suknię, przepasaną w talii oraz niebieski płaszcz zarzucony na prawe ramę i lewy bok, na głowie ma biały welon. Przed Marią leży na klęczniku otwarta księga. W prawej części obrazu archanioł ukazany frontalnie, przechylony w prawo, klęczący na lewe kolano na obłoku, z prawą nogą wyciągniętą w przód. W prawej, opuszczonej wzdłuż ciała ręce trzyma gałązkę lilii, lewą unosi w górę, z dłonią w geście wskazującym. Twarz ma owalną, młodzieńczą, o schematycznie zaznaczonych rysach, okoloną krótkimi, brązowymi włosami. Ubrany jest w białą tunikę o wzorze kwiatowym, przepasaną w talii, odsłaniającą prawą nogę oraz czerwony płaszcz przerzucony przez prawe ramię. Skrzydła ma białe, złożone. Nad postaciami unosi się biała gołębica Ducha Świętego. Scena ukazana jest na tle pejzażu z żółto-szarym niebem. W lewej części obrazu podwieszona zielona kurtyna.

Zarys problematyki artystycznej

Przedstawienia Zwiastowania oparte są na Ewangelii św. Łukasza: „W szóstym miesiącu posłał Bóg anioła Gabriela do miasta w Galilei, zwanego Nazaret, do Dziewicy poślubionej mężowi, imieniem Józef, z rodu Dawida; a Dziewicy było na imię Maryja. Anioł wszedł do Niej i rzekł: «Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą». Ona zmieszała się na te słowa i rozważała, co miałoby znaczyć to pozdrowienie. Lecz anioł rzekł do Niej: «Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus” (Łk 1. 26-31). Postać gołębicy Ducha Świętego odnosi się do dalszej części zdarzenia: „Na to Maryja rzekła do anioła: «Jakże się to stanie, skoro nie znam męża?» Anioł Jej odpowiedział: «Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię” (Łk 1, 34-35). Scena Zwiastowania z Gaju została ukazana w tradycyjnej dla nowożytnego malarstwa europejskiego ikonografii – Maria modli się na klęczniku przed otwartą księgą w momencie, gdy na obłoku nadlatuje Gabriel, zwiastując jej nowinę, nad nimi zaś unosi się gołębica Ducha Świętego. Układ ciała Marii oraz archanioła, a także kompozycja sceny zbliżona jest do obrazów zwiastowania Luca Giordana z 1672 roku (Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku) lub Paola Veronese z 1583 roku (National Gallery of Art w Waszyngtonie).

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia i zabrudzenia warstwy malarskiej.

Streszczenie

Obraz przedstawiający Zwiastowanie powstał zapewne w drugiej połowie XVIII wieku. W późniejszym czasie został wtórnie zamontowany do zwieńczenia ołtarza wykonanego w 1899 roku. Przedstawienia Zwiastowania oparte są na Ewangelii św. Łukasza (Łk 1, 26-31), zaś na obrazie w Gaju scena została ukazana w tradycyjnej dla nowożytnego malarstwa europejskiego ikonografii.

Jak cytować?

Paulina Kluz , "Zwiastowanie", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/zwiastowanie-7

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności