Matka Boska Szkaplerzna

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Łapsze Niżne
Miejscowość
Łapsze Niżne
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niedzica
Parafia
Św. Kwiryna
Tagi
Monachium rzeźba XIX wieku
Miejsce przechowywania
północna strona nawy
Identyfikator
DZIELO/03432
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XIX wieku – 1925 roku
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 120 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Rzeźba Matki Boskiej Szkaplerznej z Dzieciątkiem została wykonana w Monachium w firmie Mayer'sche Hofkunstanstalt.

Opis

Rzeźba pełnoplastyczna, pełnopostaciowa przedstawiająca Matkę Boską z Dzieciątkiem. Maria ukazana frontalnie w postawie stojącej z Dzieciątkiem na lewym ręku, prawą trzymająca połę płaszcza, głowa delikatnie opuszczona w dół. Twarz owalna o delikatnych rysach, długim nosie i wąskich ustach. Ubrana jest w długą, czerwoną suknię ze złoconym ornamentem geometryczno-roślinnym, przewiązaną w pasie oraz spięty pod szyją, niebieski płaszcz ze złoconym ornamentem roślinnym, na głowie ma biały welon i koronę zamkniętą, a wokół głowy nimb z 12 gwiazd na metalowej obręczy. Na stopach ma buty o spiczastych noskach. Dzieciątko ukazane frontalnie trzymające w dłoniach szkaplerze. Twarz o rysach dziecięcych, włosy jasne i krótkie. Wokół głowy okrągły nimb z metalowej obręczy. Dzieciątko ubrane jest w białą sukienkę ze złoconymi obrzeżami. Karnacje bardzo jasne, blade. Na podstawie, z boku dwie sygnatury z nazwą warsztatu i miejscem wykonania: „Mayer’sche K. Hof-Kunstanstalt”, „Mayer’sche K. Hof-Kunstanstalt [?] / München”. Po lewej nieczytelny znak firmowy.

Zarys problematyki artystycznej

Rzeźba przedstawia Matkę Boską Szkaplerzną z Dzieciątkiem. Jej kult związany jest z tradycją zakonu karmelitańskiego, według której w nocy z 15 na 16 lipca 1251 Matka Boska ukazała się św. Szymonowi Stockowi w klasztorze Karmelitów w Cambridge, trzymając w dłoniach szkaplerz i przekazując karmelicie informacje o przywilejach, jakich doznają ci, którzy będą go nosić. Rzeźba została wykonana w Monachium, które w XIX wieku stanowiło jedno z ważniejszych centrów kształcących rzeźbiarzy specjalizujących się w rzeźbie sakralnej. Ich dzieła były bardzo popularne na ziemiach polskich (np. prace wykształconego w Monachium u Josefa Knabla Ferdinanda Stusflessera). Cechy formalne rzeźby wyróżnia przede wszystkim precyzja detalu. Symetryczne ornamenty być może zostały wykonane przy użyciu szablonów, a wykorzystanie w tym celu pomocy technicznych było zrozumiałe i uzasadnione. Draperia szat ułożona w dolnej części sukni Matki Boskiej, czy spiczasto zakończone buty posiadają cechy rzeźby neogotyckiej. Sygnatura na podstawie rzeźby wskazuje jej miejsce wykonania – Mayer'sche Hofkunstanstalt. W 1847 roku Joseph Gabriel Mayer (1808-1883) założył Institute for Christian Art, późniejsze Mayer'sche Hofkunstanstalt. W jego zamyśle było stworzenie firmy, której produkty łączyłyby elementy architektury, rzeźby i malarstwa. W drugiej połowie XIX wieku jego rodzina otworzyła placówki na całym świecie, m.in. w Londynie czy Nowym Jorku. W 1892 roku papież Leon XIII nazwał firmę Pontifical Institute for Christian Art. W 1925 roku wydział rzeźby został zawieszony, a jego miejsce zajął dział mozaiki. W związku z tym wydarzeniem omawiana rzeźba w kościele w Łapszach Niżnych musiała powstać między drugą połową XIX wieku, a 1925 rokiem. Obecnie firma zarządzana jest przez piąte z kolei pokolenie rodziny Mayerów.

Streszczenie

Rzeźba przedstawia Matkę Boską Szkaplerzną z Dzieciątkiem. Została wykonana w Monachium w firmie Mayer'sche Hofkunstanstalt. Omawiane dzieło można datować na okres od drugiej połowy XIX wieku do 1925 roku, bowiem w tym przedziale czasowym firma zajmowała się produkcją rzeźby sakralnej.

Bibliografia

Moisan Krystyna, "Matka Boska Szkaplerzna" , [w:] "Maryja Orędowniczka Wiernych. Ikonografia nowożytnej sztuki kościelnej w Polsce, t. 2" , red.Moisan Krystyna, Szafraniec Beata , Warszawa 1987 , s. 95-132
"http://www.mayer-of-munich.com/werkstaette/geschichte.shtml"
Mayer Konrad, "Joseph Gabriel Mayer" , [w:] "Neue Deutsche Biographie, t. 16" , Berlin 1990 , s. 545

Jak cytować?

Maria Działo, "Matka Boska Szkaplerzna", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-szkaplerzna-3

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności