Matka Boska Niepokalanie Poczęta

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Sebastiana
Tagi
malarstwo XX wieku Matka Boska Niepokalanie Poczęta sztuka pierwszej połowy XX wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny w południowo-wschodnim narożniku nawy
Identyfikator
DZIELO/09065
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1912 rok
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej został namalowany przez Floriana Cynka w 1912 roku i zakupiony do kościoła św. Sebastiana za kwotę 200 koron.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym. W centrum przedstawienie Marii w całej postaci, stojącej frontalnie na sierpie księżyca, w kontrapoście, z pochyloną głową. Dłonie ma skrzyżowane i złożone na piersi. Jej twarz jest owalna, o delikatnych rysach, oczach skierowanych w dół, prostym nosie i pełnych ustach. Wokół głowy nimb z dwunastu gwiazd. Ubrana jest w długą czerwoną suknię opadającą na bose stopy, niebieski płaszcz zarzucony na ramiona i podwiązany z przodu postaci, na głowie ma biały welon zawinięty wokół szyi. Maria ukazana jest na tle rozświetlonego żółto-brązowego nieba. Dolna część obrazu jest błękitna, oddzielona łukiem utworzonym z gęstych obłoków. W prawym dolnym rogu obrazu sygnatura „Fl(orian) Cynk 1912”.

Zarys problematyki artystycznej

Ikonografia Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej kształtowała się w sztukach plastycznych pod wpływem jej kultu, kilka wieków przed ogłoszeniem dogmatu o Niepolanym Poczęciu, co miało miejsce dopiero w 1854 roku. Wizerunek Niepokalanej opierał się na średniowiecznych przedstawieniach Niewiasty Apokaliptycznej, dlatego symbole tej ostatniej, takie jak wieniec z 12 gwiazd, półksiężyc, słońce i smok (później wąż) zostały stałymi elementami ikonografii Immaculaty. Księżyc, na którym stoi Matka Boska interpretowano w wieloraki sposób, jednak od XVI wieku zaczął oznaczać czystość i Niepokalane Poczęcie Marii.
Obraz Floriana Cynka reprezentuje samodzielny wizerunek Marii, bez towarzyszących jej innych postaci, biblijnych symboli, Dzieciątka Jezus, ani nawet puttów czy nadlatującej gołębicy Ducha Świętego. Maria została ukazana sama, z pochyloną głową oraz gestem dłoni oznaczającym akceptację. Malarz świadomie wyzbył się wielu elementów charakterystycznych dla ikonografii Immaculaty, powracając do pierwotnej czystości ikonograficznej tego tematu, przez co stworzył niezwykle spokojną kompozycję, ilustrując Marię w chwale, ale pełną pokory.
Autor obrazu, Florian Cynk, był absolwentem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, studiował również w Monachium i Dreźnie. W jego malarstwie początkowo dominowała tematyka rodzajowa i historyczna, później również i religijna. Silny wpływ na jego twórczość miał Jan Matejko, którego był bliskim współpracownikiem. Omawiany obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z Wieliczki można uznać za jedno z ostatnich dzieł malarza, który zmarł w 1912 roku.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Silne przetarcia powierzchni malarskiej.

Streszczenie

Obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej został namalowany przez Floriana Cynka w 1912 roku. Ikonografia tego wizerunku opierała się na średniowiecznych przedstawieniach Niewiasty Apokaliptycznej, dlatego symbole tej ostatniej, takie jak wieniec z 12 gwiazd czy półksiężyc, zostały jej stałymi elementami. W wielickim dziele malarz wyzbył się wielu elementów charakterystycznych dla ikonografii Immaculaty, przez co stworzył niezwykle spokojną kompozycję, ilustrując Marię w chwale, ale pełną pokory.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Wieliczka. Kościół pw. św. Sebastiana", Kraków 2011
Biernacka Małgorzata, Dziubecki Tomasz, Graczyk Hanna, Pasierb Janusz Stanisław, "Maryja Matka Chrystusa", Warszawa 1987
Derwojed Janusz, "Cynk Florian Stanisław" , [w:] "Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających: malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 1" , red.Maurin-Białostocka Jolanta , Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1971 , s. 380-381
Gaczoł Andrzej, "Zabytkowy drewniany kościół pw. św. Sebastiana w Wieliczce. Prace restauratorskie w przeszłości i obecnie" , „Wiadomości Konserwatorskie” , s. 29-44

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Matka Boska Niepokalanie Poczęta", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-niepokalanie-poczeta-24

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności