Chrystus Zmartwychwstały

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Stryszawa
Miejscowość
Krzeszów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sucha Beskidzka
Parafia
Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Tagi
Chrystus Zmartwychwstały rzeźba XX wieku
Miejsce przechowywania
aneks przy prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/03094
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XIX wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 71cm
Wymiary szczegółowe
Wysokość figury – 60 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Figura została wykonana w XIX wieku. Dawniej służyła podczas procesji rezurekcyjnej.

Opis

Rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, ścięta z tyłu, ustawiona na niskim, zdwojonym, prostopadłościennym cokole. Chrystus ukazany frontalnie, w kontrapoście, delikatnie przechylony w prawą stronę, w lewej ręce trzyma chorągiew zakończoną krzyżem, a prawą błogosławi. Twarz pociągła, długi i wąski nos, broda jasna, średniej długości. Włosy długie, brązowe, z przedziałkiem na środku głowy, opadają na ramiona w postaci loków, zasłaniając uszy. Chrystus ubrany jest w czerwony płaszcz, przewieszony przez lewe ramię, odsłaniający nagi tors. Nimb krzyżowy w formie trzech wiązek promieni o nierównej długości. Polichromia naturalistyczna, nimb złocony.


Zarys problematyki artystycznej

Rzeźba reprezentuje typowe ujęcie Chrystusa Zmartwychwstałego, wykształcone jeszcze w średniowieczu. Chrystus jest półnagi, ma czerwony płaszcz, jedną ręką błogosławi, a w drugiej trzyma chorągiew. Chorągiew w liturgii chrześcijańskiej używana była od X wieku. Składa się z drzewców z przymocowanym płatem zwieszającej się tkaniny, na której zwykle umieszczony jest znak krzyża. U dołu może być zakończona prosto lub wycięta w dwa ząbki zdobione dodatkowo frędzlami, tak jak w przypadku omawianej rzeźby. Pierwszą, znaną chrześcijańską chorągwią było labarum Konstantyna Wielkiego, na którym pierwotnie osadzony był orzeł (symbol Jowisza), a dopiero później symbole Chrystusa. Według przekazu Euzebiusza z Cezarei zmiana ta nastąpiła w 312 roku, kiedy przed bitwą przy moście Mulwijskim cesarz Konstantyn zobaczył na niebie świetlisty krzyż, a pod nim napis w języku greckim: „Z tym znakiem zwyciężysz". Kontynuacją tego typu chorągwi były: chorągwie kościelne używane w średniowieczu jako sztandary wojenne, przyozdobione postaciami świętych i noszone na czele wojska; chorągwie papieskie oraz chorągiew, którą trzyma w ręku Chrystus Zmartwychwstały w ikonografii sztuki sakralnej. Drugim ważnym elementem tego przedstawienia jest purpurowy płaszcz. Płaszcz oprócz dzieł ukazujących Chrystusa Zmartwychwstałego jest również obecny na innych przedstawieniach: Chrystusa Umęczonego, Ecce Homo, Tłoczni mistycznej, w scenach Sądu Ostatecznego czy Naigrywania w sztuce bizantyńskiej. Purpura jest znakiem godności królewskiej, ale oznacza również krew, przez co symbolizuje męczeństwo i śmierć Chrystusa. Niestety nieznany jest autor dzieła.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny, ubytki w strukturze polichromii, silne zabrudzenia.

Streszczenie

Figura Chrystusa Zmartwychwstałego została wykonana w XIX wieku. Dawniej służyła podczas procesji rezurekcyjnej. Rzeźba reprezentuje typowe ujęcie Zmartwychwstałego, wykształcone jeszcze w średniowieczu. Chrystus jest półnagi, ma czerwony płaszcz, jedną ręką błogosławi, a w drugiej trzyma chorągiew.

Bibliografia

Jurkowlaniec Grażyna, "Chrystus umęczony. Ikonografia w Polsce od XIII do XVI wieku ", Warszawa 2001
"Dizionari terminologici, vol. 4: Suppellettile ecclesiastica 1.", Firenze 1987
Wzorek Józef, "Chorągiew" , [w:] "Encyklopedia katolicka, t. 3" , Lublin 1985 , s. 230-231

Jak cytować?

Maria Działo, "Chrystus Zmartwychwstały", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-zmartwychwstaly-8

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności