Wniebowzięcie Matki Boskiej

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
proszowicki
Gmina
Koniusza
Miejscowość
Biórków Wielki
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wawrzeńczyce
Parafia
Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Tagi
sukienka na obraz Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/00636
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza połowa XVIII wieku(?)
Technika i materiał
olej na płótnie; sukienka: blacha srebrna, trybowana
Wymiary podstawowe
szerokość – 105 cm
wysokość – 180 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz był wzmiankowany w aktach wizytacji biskupich z 1747 i 1783 roku wraz z sukienkami. Zapis w wizytacji z 1747 roku brzmiał: „Sukienka srebrna na obrazie Nayświętszey Panny w Niebowzięcia w Wielkim Ołtarzu przez teraźnieyszego x. Plebana Sprawiona. Na tym Że Obrazie korona srebrne pozłocista, z dwiema Aniołkami małemi koronę trzymaiącemi. Jabłko Srebrne które trzyma ręku Matka Boska”. Obraz odnowiony w latach 1967-1975 z fundacji księdza Władysława Biśty.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta z przedstawieniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W centrum kompozycji ukazana Matka Boska unosząca się na chmurze obłoków, z ugiętymi w kolanach nogami, z prawą ręką wzniesioną do góry, lewą odsuniętą w bok, z głową lekko uniesioną do góry. Strój zasłonięty metalową, trybowaną sukienką. Twarz szeroka, z długim i wąskim nosem, wzrokiem skierowanym ku górze, włosy ciemne schowane pod metalową koroną; u szyi trzy sznury czerwonych korali. Wokół głowy nimb ze złotych gwiazd, a na głowie metalowa korona zamknięta. W dolnej części kompozycji grupka nagich putt w ekspresyjnych pozach, ukazane z różnych ujęć, z akcentem zielonej tkaniny, która przebiega pomiędzy nimi. Druga grupka putt nieco wyżej, po lewej stronie obrazu: jedno trzyma wianek, drugie zieloną gałązkę palmy. W górnej części obrazu, po bokach Marii, przybite dwa aniołki z blachy. Sukienka ozdobiona grawerowaną, bujną wicią roślinną z wielopłatkowymi kwiatami i liśćmi akantu. Tło ciemne w odcieniach szarości i brązu.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz prawdopodobnie powstał w pierwszej połowie XVIII wieku. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła. Scena Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny unoszącej się na chmurze obłoków w otoczeniu putt i uskrzydlonych główek był najczęstszą wersją tego tematu w sztuce nowożytnej. Kompozycja została rozpowszechniona przez grafikę m.in. Giovanniego Antoniego Lorenziniego według Guida Reniego z przełomu XVII/XVIII wieku (np. powieloną w obrazie Szymona Czechowicza w kościele w Obrze w 1756 roku), czy w nieco innej wersji według grafiki Carla Maraty z drugiej połowy XVIII wieku (przykład: obraz Łukasza Smuglewicza w kościele w Wolborzu z 1766 roku). Do tej pory nie udało się odkryć grafiki, z której korzystał autor biórkowskiego obrazu. Jednak najbliższe zapożyczenie wydaje się pochodzić z obrazu flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa z lat 1611-1614 (obecnie w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu), włącznie z parą aniołków trzymających wianek i palmę, które w lustrzanym odbiciu zostały ukazane po drugiej stronie biórkowskiego obrazu.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, obraz nieco ściemniony.

Streszczenie

Obraz prawdopodobnie powstał w pierwszej połowie XVIII wieku. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła. Najbliższe zapożyczenie kompozycji wydaje się pochodzić z obrazu flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa z lat 1611-1614 (obecnie w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu), włącznie z parą aniołków trzymających wianek i palmę, które w lustrzanym odbiciu zostały ukazane po drugiej stronie biórkowskiego obrazu.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Michalczyk Zbigniew, "W lustrzanym odbiciu. Grafika europejska a malarstwo Rzeczypospolitej w czasach nowożytnych ze szczególnym uwzględnieniem późnego baroku", Warszawa 2016

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Jak cytować?

Maria Działo, "Wniebowzięcie Matki Boskiej", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/wniebowziecie-matki-boskiej

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności