Św. Rozalia

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Zielonki
Miejscowość
Korzkiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Kraków Krowodrza
Parafia
Parafia Św. Jana Chrzciciela
Tagi
malarstwo XX wieku św. Rozalia
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny
Identyfikator
DZIELO/14523
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
XX wiek
Technika i materiał
olej na płótnie naklejonym na deskę
Wymiary podstawowe
szerokość – 32 cm
wysokość – 87 cm
Wymiary szczegółowe
Wysokość bez ramy – 97 cm
Szerokość bez ramy – 41 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Obraz św. Rozalii został namalowany w XX wieku i wstawiony do ołtarza z początku XVIII wieku. Ołtarz wymieniany jest w aktach wizytacji biskupich z 1727, 1748 i 1783 roku. W ostatniej opisano, że nastawa była pomalowana na kolor biały i złocona: „Ołtarz czwarty. Na dwóch gradusach z mensą drewnianą niekonsekrowaną w rzeźbie stolarskiej, biało malowany i złocony, w którym obraz S. Józefa”. Ołtarz jest również wymieniany w inwentarzach kościelnych (1791, 1828, 1836, 1843, 1844). W jednym z nich, z 1843 roku, zapisano, że wokół obrazu św. Józefa znajduje się pięć (a nie sześć) obrazów ze świętymi. Być może obraz św. Rozalii został wstawiony w XX wieku w miejsce jakiegoś starszego przedstawienia.

Opis

Obraz w kształcie leżącego owalu z przedstawieniem św. Rozalii. W centrum całopostaciowe przedstawienie św. Rozalii leżącej w grocie z głową z lewej strony obrazu, wspartą prawą ręką, ugiętą w łokciu, w lewej trzyma mały krucyfiks. Twarz o młodzieńczych rysach z zamkniętymi oczami, z długim nosem i ustami ułożonymi w delikatny uśmiech, karnacja jasna. Święta ubrana w jasnoszary habit z czarnym welonem, stopy bose, na głowie wieniec z białych róż, a wokół głowy promienisty nimb. U dołu obrazu, bliżej lewej strony leży czaszka. Święta otoczona jest wieńcem z gałązek białych róż. Rama złocona w formie wieńca z liści wawrzynu i zdobiona czterema małymi różami.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz św. Rozalii jest umieszczony w nastawie z około 1700 roku, która stanowi przykład przełamania dotychczasowej konwencji budowania struktur ołtarzowych. Zarzucono w niej wykorzystywanie porządków architektonicznych na poczet rozbudowanej ramy o bardzo bujnych splotach akantu. Według legendy św. Rozalia miała wieść życie pustelnicze w górskiej jaskini niedaleko Palermo. Urodziła się około 1130 roku, a zmarła około 1165 roku. Do św. Rozalii zwracano się zwłaszcza w czasie zarazy. W sztuce przedstawiana jest jako młoda pustelnica, we wczesnej ikonografii w habicie bazyliańskim, a w późniejszej (od pierwszej połowy XVII wieku) w habicie franciszkańskim lub stroju świeckim z jasnymi rozpuszczonymi włosami. Do atrybutów świętej należą: róże, czaszka, krucyfiks, różaniec i księga, część z nich widnieje na omawianym dziele. Została ukazana jako zmarła, co często spotyka się w jej ikonografii. Pierwszy wizerunek świętej (zmarłej) wykonał w 1625 roku rzeźbiarz Gregori Tedeschi do Sanktuarium św. Rozalii u podnóża Monte Pellegrino. W sztuce polskiej wizerunek św. Rozalii jest często przedstawiany w towarzystwie dzieł związanych ze św. Rochem i św. Sebastianem, ze względu na wspólny patronat od chorób zakaźnych.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny, znaczne pociemnienie warstwy malarskiej, spękania farby.

Streszczenie

Obraz św. Rozalii jest umieszczony w nastawie z około 1700 roku. Według legendy św. Rozalia miała wieść życie pustelnicze w górskiej jaskini niedaleko Palermo. Urodziła się około 1130 roku, a zmarła około 1165 roku. Do św. Rozalii zwracano się zwłaszcza w czasie zarazy. Została ukazana jako zmarła, co często spotyka się w jej ikonografii.

Bibliografia

Szlezynger Piotr, "Kościół pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela w Korzkwi", Kraków 2004
Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian , "Sztuka Ziemi Krakowskiej", Kraków 1982
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Wiśniewski Jan, "Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem", Marjówka Opoczyńska 1933
Kornecki Marian , "Sztuka sakralna", Kraków 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Rozalia", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-rozalia-4

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności