Św. Piotr

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Zawoja
Miejscowość
Zawoja
Tagi
rzeźba późnobarokowa sztuka drugiej połowy XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/09845
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
czwarta ćwierć XVIII wieku
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 125 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Figura św. Piotra powstała zapewne w czwartej ćwierci XVIII wieku. Prawdopodobnie wykonali ją bracia Korneccy – Antoni i Ignacy. Została wtórnie umieszczona w ołtarzu głównym dawnego kościoła w Zawoi. Po budowie nowej świątyni w 1888 roku figura została przeniesiona do niej razem z ołtarzem głównym. Wymieniona była w tym miejscu w inwentarzu sporządzonym w 1919 roku przed księdza Adama Górkiewicza. Prawdopodobnie odnawiano ją razem z ołtarzem głównym w 1930 i 1966 roku.

Opis

Figura drążona z tyłu, ustawiona na nieregularnej podstawie. Święty ukazany frontalnie, z uniesioną głową, prawą nogą opartą na wzniesieniu i rękami rozłożonymi na boki. W prawej dłoni trzyma dwa skrzyżowane klucze, lewą podtrzymuje zamkniętą księgę. Twarz ma szczupłą, pociągłą, o głęboko osadzonych oczach, skierowanych w górę, garbatym nosie i otwartych ustach z widoczną linią zębów. Twarz okolona krótką, falowaną brodą oraz krótkimi włosami, z łysiną na głowie. Ubrany jest w luźną, złoconą tunikę oraz zawiązany diagonalnie na prawym ramieniu złocony płaszcz. Polichromia naturalistyczna w partiach ciała, włosy siwo-brązowe.

Zarys problematyki artystycznej

Figura św. Piotra z Zawoi jest zbliżona do rzeźby tego samego świętego z ołtarza św. Józefa w farze w Bochni. Różni się jedynie układem sylwetki. Ta ostatnia została wykonana przed 1786 rokiem przez braci Korneckich – Antoniego i Ignacego. Można zatem zasugerować wykonanie przez nich rzeźby z Zawoi. Po zakończeniu działalności rodzinnego warsztatu w Gdowie (1776), przez ponad dekadę Ignacy i Antoni realizowali wspólnie kolejne zlecenia, później zaś pracowali już indywidualnie.
Piotr był bratem św. Andrzeja, rybakiem, przyłączył się do Chrystusa i został jego apostołem. Jezus zmienił jego imię (Szymon) na Piotr, co później wyjaśnił: „Ty jesteś Piotr (czyli Skała), i Ja na tej Skale zbuduje Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą. I tobie dam klucze do królestwa niebieskiego [...]” (Mt 16, 18-19), dlatego w ikonografii jednym z atrybutów świętego są również klucze. Święci Piotr i Paweł często przedstawiani są razem. W Kościele uroczystość obu apostołów obchodzona jest jednocześnie, gdyż w tradycji uznaje się, że zginęli w tym samym dniu. Przez swoje zasługi dla Kościoła obaj nazywani są „książętami apostołów”.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia złoceń.

Streszczenie

Figura św. Piotra powstała zapewne w czwartej ćwierci XVIII wieku. Prawdopodobnie wykonali ją bracia Korneccy – Antoni i Ignacy. Została wtórnie umieszczona w ołtarzu głównym dawnego kościoła w Zawoi. Po budowie nowej świątyni w 1888 roku figura została przeniesiona do niej razem z ołtarzem głównym. W ikonografii jednym z atrybutów św. Piotra są klucze.

Bibliografia

Siwek Andrzej, "Kościół pod wezwaniem św. Klemensa w Zawoi", Kraków-Zawoja 2002
Siwek Andrzej, "Z dziejów kościoła i parafii pod wezwaniem św. Klemensa Papieża i Męczennika w Zawoi" , [w:] "Monografia Zawoi" , red.Janicka-Krzywda Urszula , Kraków 1996 , s. 97-119

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Parafialne w Zawoi, Inwentarz kościoła w Zawoji spisany w r. 1919 przez X. prob. Adama Górkiewicza, bs.; Kronika parafialna, bs.

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Piotr", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-piotr-36

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności