Serce Marii

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Skawina
Miejscowość
Krzęcin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
S. G. Żeleński Serce Marii witraż
Miejsce przechowywania
prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/03038
Kategoria
witraż
Ilość
1
Czas powstania
1952
Fundator
Parafianie z Krzęcina
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
szkło, techniki witrażowe, ołów
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Witraż został wykonany w 1952 roku według projektu Władysława Jastrzębskiego w pracowni S. G. Żeleński w Krakowie z przeznaczeniem do kościoła w Krzęcinie.

Opis

Witraż o wykroju prostokąta stojącego zakończonego łukiem odcinkowym nadwieszonym z przedstawieniem Serca Marii. W centrum Maria stojąca na półksiężycu, depcząca węża. Lewą rękę wyciąga przed siebie, prawą zaś wskazuje na serce na piersi. Jest ubrana w białą tunikę i płaszcz w odcieniach błękitu. Wokół Marii klęczy sześć kobiet ubranych w stroje chłopskie, długie suknie, serdaki, korale, chusty na plecach i głowach. Scena otoczona bordiurą z dekoracją roślinną i geometryczną.Na wysokości głowy Marii inskrypcja: „MÓDL SIĘ ZA NA/MI ŚWIĘTA BOŻA / RODZICIELKO ABYŚMY / SIĘ STALI GOD/NYMI OBIETNIC / CHRYSTUSOWYCH”. Powyżej sceny kartusz wolutowy z literą „M” z krzyżem. Poniżej sceny kartusz z inskrypcją: „PRZECZYSTE / SERCE / MARII / BĄDŹ ZAWSZE / Z NAMI”. U dołu inskrypcja: „WITRAŻE / OFIAROWALI / PARAFIANIA / Z KRZĘCINA” . Poniżej „Witraże wykon(dalej niewidoczne) / S. G. ŻELEŃSKI / Projektował: / Wł(adysław). JASTRZĘBSKI” Witraż utrzymany w chłodnej kolorystyce, z przewagą szarości, niebieskiego i żółtego.

Zarys problematyki artystycznej

Ukazany w witrażu typ ikonograficzny Serca Marii jest symbolem doskonałej miłości do Boga, której zworem dla ludzi jest Niepokalana i łączy się przestawieniem Serca Jezusa. Ikonografia tego przedstawienia kształtowała się pod wpływem kultu propagowanego przez Jana Eudesa oraz kolejnych objawień maryjnych i jest bardzo różnorodna. Wywodzi się ze średniowiecznych przedstawień Matki Boskiej Bolesnej i przedstawień pasyjnych. Często nawiązuje do przedstawienia Serca Jezusa, w ten sam sposób ukazując serce przed klatką piersiową oraz wyobrażeń Niepokalanej, co uwidacznia się w półksiężycu i wężu pod stopami Marii.
Witraż powstał w pracowni kontynuującej tradycje zakładu, który od 1902 roku działał w Krakowie pod nazwą „Krakowski Zakład Witrażów Artystycznych Oszkleń Wytrawiania na szkle prof. Władysława Ekielskiego i Antoniego Tucha”. Dwa lata po założeniu do spółki dołączył architekt Stanisław Gabriel Żeleński, który w 1906 roku przejął zakład na własność i zmienił jego nazwę na „Krakowski Zakład Witrażów, Oszkleń Artystycznych i Fabryka Mozaiki Szklanej S.G. Żeleński”, a w skrócie „S.G. Żeleński”. Po śmierci Stanisława zakład prowadziła rodzina, a w 1952 roku został upaństwowiony. Po przejściu na powrót w ręce prywatne zakład działa do dziś. W czasie swojego istnienia realizował projekty witraży m.in. w kościele Mariackim w Krakowie, w katedrze wawelskiej projektu Józefa Mehoffera, w kościele Franciszkanów w Krakowie projektu Stanisława Wyspiańskiego oraz w szeregu innych lokalizacji w Krakowie i kościołach w mniejszych miejscowościach, np. Chrzanowie, Liszkach, Kalwarii Zebrzydowskiej, czy Rudawie.
Władysław Jastrzębski, który zaprojektował witraże do kościoła w Krzęcinie, był również współautorem dekoracji szklanych w kościele cystersów w Krakowskiej Mogile oraz kościele parafialnym św. Michała Archanioła w Mszanie Dolnej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Witraż ze sceną Serca Marii powstał w 1952 roku w pracowni „S.G. Żeleński” w Krakowie. Projekt do niego sporządził Władysław Jastrzębski, współautor realizacji w Mogile i Mszanie Dolnej. Witraż ofiarowali parafianie z Krzęcina.

Bibliografia

Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Krzęcin. Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi", Kraków 2004
"Historia Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński", http://zelenski.pl/front/historia [dostęp z dn. 23.04.2018]
Czapczyńska-Kleszczyńska Danuta, Szybisty Tomasz, "Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej, t. 1: Archidiecezja Krakowska, dekanaty krakowskie", Kraków 2014
"Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej, t. 2: Archidiecezja Krakowska, dekanaty pozakrakowskie", Kraków 2015
Pawłowska Krystyna, "Witraże w kamienicach krakowskich z przełomu wieków XIX i XX", Kraków 1994

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Serce Marii", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/serce-marii

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności