Św. Jakub Młodszy

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Łapsze Niżne
Miejscowość
Kacwin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niedzica
Parafia
Parafia Wszystkich Świętych
Tagi
rzeźba XVIII wieku sztuka pierwszej połowy XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/02002
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza ćwierć XVIII wieku
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 127 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Figura św. Jakuba Mniejszego powstała w pierwszej ćwierci XVIII wieku. Została wtórnie umieszczona w siedemnastowiecznej strukturze ołtarza głównego być może na przełomie XIX i XX wieku. Zapewne była odnawiana razem z całą nastawą w latach 1926 i 1944.

Opis

Figura ścięta z tyłu, drążona, ustawiona na niskiej podstawie imitującej skałę. Święty ukazany frontalnie, w kontrapoście, z głową skierowaną w lewo. Obie ręce ma ugięte i uniesione przed siebie, w lewej trzyma księgę, w prawej laskę. Twarz ma pociągłą, o niskim czole, wąskich, migdałowatych oczach, prostym nosie i pełnych, rozchylonych ustach, okoloną długą, silnie skręconą w dwa pukle brodą oraz krótkimi kręconymi włosami. Ubrany jest w srebrzoną tunikę przepasaną złoconą szarfą w talii oraz złocony płaszcz zarzucony na lewe ramię i zawinięty z przodu postaci. Polichromia naturalistyczna w partiach ciała.

Zarys problematyki artystycznej

Figura ma bardzo charakterystycznie rzeźbione rysy twarzy niemal pozbawionej czoła oraz włosy i brodę silnie skręcone w pojedyncze, rozwiane pukle. Znamienny jest również sposób modelowania draperii rzeźbionych w rurkowate, poskręcane i falowane fałdy, o niezależnej wobec układu ciała ekspresji. Bardzo zbliżone pod względem formalnym figury znajdują się w kościele św. Katarzyny w Nowym Targu i w ołtarzu głównym świątyni w Niedzicy. Być może zostały wykonane przez wciąż słabo rozpoznany warsztat braci Wierzbickich z Nowego Targu, działający na terenie Spisza. Święty Jakub Mniejszy (lub Młodszy) pochodził z Nazaretu, jego matka miała na imię Maria, a ojciec Alfeusz (zwany Kleofasem). Należał do grona apostołów, był też krewnym Chrystusa. Jakub Mniejszy występował często w Dziejach Apostolskich i w listach św. Pawła. Jakub został postawiony przed Sanhedrynem i skazany na ukamienowanie.
Święty często występuje razem z św. Filipem. Relikwie obu apostołów zostały przywiezione razem do Rzymu w VI wieku i umieszczone w bazylice pod wezwaniem św. Filipa i św. Jakuba Mniejszego wybudowanej przez papieża Pelagiusza I (obecnie bazylika Świętych Dwunastu Apostołów w Rzymie). Obaj święci obchodzą wspomnienie tego samego dnia.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia srebrzeń i złoceń, delikatne zabrudzenia.

Streszczenie

Figura św. Jakuba Mniejszego powstała w pierwszej ćwierci XVIII wieku. Została wtórnie umieszczona w siedemnastowiecznej strukturze ołtarza głównego. Być może jest dziełem wciąż słabo rozpoznanego warsztatu braci Wierzbickich z Nowego Targu. Święty Jakub Mniejszy należał do grona apostołów, był też krewnym Chrystusa. Został postawiony przed Sanhedrynem i skazany na ukamienowanie.

Bibliografia

Skorupa Andrzej, "Zabytkowe kościoły polskiego Spisza", Kraków 2001
Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989
Skorupa Andrzej, Monita Rafał, "Kacwin. Kościół Wszystkich Świętych", Kraków 2015

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Jakub Młodszy", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jakub-mlodszy

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności