Krucyfiks

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Krzeszowice
Miejscowość
Zalas
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Krzeszowice
Parafia
Św. Marii Magdaleny i św. Andrzeja Apostoła
Kościół
Św. Marii Magdaleny i Andrzeja Apostoła
Tagi
krucyfiks rzeźba ludowa rzeźba XX wieku
Miejsce przechowywania
kościół
Identyfikator
DZIELO/09744
Kategoria
krucyfiks
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno rzeźbione, polichromowane
Wymiary podstawowe
wysokość – 75 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Dzieje zabytku nie są znane.

Opis

Pełnoplastyczna, polichromowana figura Chrystusa na krzyżu. Sylwetka zmarłego jest smukła, o naturalnej karnacji, z wyraźnie zaznaczoną muskulaturą i układem kostnym. Ramiona rozpostarte, uniesione na wysokość głowy, nogi są lekko ugięte w kolanach, przechylone na prawą stronę. Głowa opada nisko na prawe ramię, twarz pociągła, oczy zamknięte, nos o prostym profilu, usta lekko otwarte. Włosy ciemne, spływają na plecy i prawe ramię, twarz okala krótka broda. Na głowie ciemnozielona korona cierniowa, biodra otoczone białym, krótkim perizonium podtrzymywanym jasnobrązowym sznurem, opadające pionowymi fałdami z przodu i na prawy bok. Na ciele Chrystusa widoczne są ślady męki: przebity bok, dłonie oraz stopy. Nad głową titulus z napisem „INRI”. Krzyż obwiedziony czarnym profilem, z brązowym wypełnieniem, dekorowany zielonymi liśćmi za głową Chrystusa, wicią wokół plakiety, rozetami na końcach ramion oraz kwitnącą wicią u podstawy.

Zarys problematyki artystycznej

Śmierć Chrystusa na krzyżu będąca ofiarą odkupienia ludzkich grzechów oraz późniejsze zmartwychwstanie oznaczające przezwyciężenie śmierci określają fundament religii chrześcijańskiej. Najważniejszym symbolem wiary i śmierci ofiarnej jest krucyfiks – plastyczne przedstawienie umierającego lub umarłego Chrystusa na krzyżu, występujące samodzielne lub jako część większej grupy. Nazwa krucyfiks pochodzi od łacińskiego słowa „crucifixus” i oznacza „przybity do krzyża”. Z punktu widzenia historii sztuki od XI wieku nacisk kładziono na ukazanie nie triumfu, lecz cierpienia Chrystusa. Zbawiciel jest ukazany w koronie cierniowej, z opuszczoną głową i śladami męki. Przedstawienie zredukowane, jak w przypadku tej rzeźby, wyłącznie do postaci wiszącego na krzyżu, martwego Jezusa uwypukla jego osamotnienie w czasie męki i stanowi obowiązkowe wyposażenie każdego kościoła.
Omawiane dzieło wykazuje cechy sztuki ludowej, których doszukać się można uproszczonym modelunku ciała, nie najlepiej uchwyconych proporcjach oraz floralnej, schematycznej w wyrazie dekoracji krzyża.
Ten sam artysta wykonał najpewniej również drugi, znajdujący się w kościele krucyfiks. Świadczyć o tym mogą podobne traktowanie ciała w obu rzeźbach, niemal identyczny układ perizoniów oraz zbieżna dekoracja titulusów.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Widać zabrudzenia powierzchni oraz przetarcia polichromii, brakuje palców u obu dłoni.

Streszczenie

Przechowywany w kościele w Zalasie krucyfiks o cechach sztuki ludowej, pochodzi z XVIII wieku.

Jak cytować?

Agata Felczyńska , "Krucyfiks", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/krucyfiks-127

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności