Chrystus u słupa

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Krzeszowice
Miejscowość
Zalas
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/09777
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 75 cm
wysokość – 100 cm
Wymiary szczegółowe
Szerokość bez ramy –
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Dzieje zabytku nie są znane.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta o wyciętych górnych narożach. W centrum kompozycji klęczący na lewym kolanie Chrystus, którego ręce są przywiązane sznurem do niskiej kolumny. Prawą nogę ma odstawioną do boku, opartą o postument, biodra skierowane do przodu, tors skręcony silnie w stronę kolumny, głowę odwróconą na lewe ramię i odchyloną do tyłu. Na jego poszarzałej twarzy maluje się wyraz ogromnego cierpienia: oczy są półprzymknięte, usta zsiniałe, rozchylone. Całe ciało Chrystusa jest naznaczone męką, poskręcane, pokryte śladami krwi. Biodra owija czerwone perizonium, przed nim leży rózga. Obraz utrzymany w brunatnobrązowej, ciemnej tonacji, wybijają się jedynie błyszczące powierzchnie marmurowej kolumny, fragmenty ciała umęczonego oraz jasny nimb otaczający głowę.

Zarys problematyki artystycznej

Temat Biczowania Chrystusa pochodzi z Nowego Testamentu, został opisany w trzech Ewangeliach i jest, obok Naigrawania oraz Cierniem koronowania, najczęściej wybieranym tematem przedstawień z wydarzeń Wielkiego Piątku, poprzedzających śmierć Jezusa na krzyżu. Epizody te ukazywano pojedynczo lub układano w cykl.
Samodzielne przedstawienie Chrystusa biczowanego przy kolumnie rozwinęło się w XV wieku jako scena do kontemplacji. Od początku XVI wieku stało się szczególnie popularne w Hiszpanii, w której niedługo potem rozwinięto motyw, ukazując Chrystusa po biczowaniu, tak jak w omawianym obrazie. Prace o tej tematyce mieli w swoim dorobku tacy twórcy jak Velazquez czy Murillo. Po soborze trydenckim inspirowano się podczas malowania niewielką kolumną biczowania przechowywaną w kościele św. Praksedy w Rzymie. Plastyka niemiecka XVIII wieku skupiała się na podkreślaniu okaleczenia, bezbronności oraz osamotnienia Chrystusa – tym nurtem inspirował się artysta obrazu obecnego w zalaskim kościele.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Literatura

Lexikon der christlichen Ikonographie, hrsg. Engelbert Kirschbaum, Rom-Freiburg-Basel-Wien 1970, Sp. 126-128.

Streszczenie

Nie jest znany autor ani pochodzenie osiemnastowiecznego obrazu z przedstawieniem Chrystusa u słupa, który został umieszczony w górnej kondygnacji ołtarza głównego kościoła w Zalasie. Artysta prawdopodobnie inspirował się plastyką niemiecką, która skłaniała się ku przedstawieniom pełnym ekspresji i starała się podkreślić okaleczenie, bezbronność i osamotnienie Chrystusa ukazanego po biczowaniu.

Bibliografia

"Lexikon der christlichen Ikonographie", Rom-Freiburg-Basel-Wien 1970

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Chrystus u słupa", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-u-slupa-3

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności