Dzwonnica

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Krzeszowice
Miejscowość
Zalas
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Krzeszowice
Parafia
Św. Marii Magdaleny i św. Andrzeja Apostoła
Kościół
Św. Marii Magdaleny i Andrzeja Apostoła
Tagi
architektura barokowa architektura drewniana dzwonnica
Identyfikator
DZIELO/12643
Kategoria
dzwonnica
Ilość
1
Czas powstania
XVI-XVII wiek
Fundator
Jan Tenczyński
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Dzwonnica kościelna była wzmiankowana od 1602 roku jako wolnostojąca, usytuowana na kościelnym cmentarzu. Została odnowiona w latach 1770-1783, ponownie około roku 2000. Po wybudowaniu umieszczono na niej dzwon fundowany przez Jana Tenczyńskiego. Dwa lub trzy kolejne (źródła nie są zgodne) odlano w piecu zbudowanym specjalnie na tę okazję nieopodal kuźni w Zalasie w latach pięćdziesiątych XVIII wieku. Inwentarz z 1855 roku wspomina trzy wiszące na wieży dzwony, w 1967 roku wykonano dwa nowe.

Opis

W południowo-wschodniej części placu przy kościele stoi drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej, na kamiennym cokole na planie kwadratu, zwężająca się ku górze. W ścianach wschodniej i zachodniej po dwa, w południowej i północnej po jednym oknie zamkniętym łukiem odcinkowym nadwieszonym. Wejście w ścianie wschodniej, ponad nim daszek dwuspadowy zwieńczony kulą z krzyżem. Dach czterospadowy z ośmiobocznym tamburem z latarnią i hełmem baniastym, zakończony krzyżem. Dach kryty blachą.

Zarys problematyki artystycznej

W latach 1594-1595 hrabia Jan Tenczyński, wojewoda krakowski, kolator i fundator, zbudował w Zalasie kościół murowany z kamienia i cegły, kryty gontem, który w wizytacji kościołów diecezji krakowskiej z 1598 roku został opisany jako częściowo murowany i częściowo drewniany „chorus muratus, corpus ligneum”. Kościół nie miał wieży. Zazwyczaj, i tak stało się również tutaj, stawiano ją osobno. Wolnostojące wieże służyły pomieszczeniu dzwonów (stąd nazwa dzwonnica) oraz pełniły rolę magazynu.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dzwonnica została odnowiona w latach 1770-1783 i ponownie około roku 2000.

Streszczenie

Wolnostojąca dzwonnica kościelna była wzmiankowana od 1602 roku jako wolnostojąca, usytuowana na kościelnym cmentarzu. Została odnowiona w latach 1770-1783, ponownie około roku 2000

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Kucharski Wacław, "Zarys dziejów wsi Zalas", Krzeszowice 2003
Zalitacz Jan, "Uzdrowisko Krzeszowice i okolice", Chrzanów 2006

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Jak cytować?

Agata Felczyńska , "Dzwonnica ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/dzwonnica-15

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności