Pokłon pasterzy

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
bocheński
Gmina
Łapanów
Miejscowość
Łapanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Św. Bartłomieja Apostoła
Tagi
malarstwo XIX wieku malarstwo XX wieku
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza głównego
Identyfikator
DZIELO/03351
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
czwarta ćwierć XIX – pierwsza ćwierć XX wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Obraz przedstawiający pokłon pasterzy powstał zapewne w czwartej ćwierci XIX lub w pierwszej ćwierci XX wieku. Został wtórnie zamontowany do zwieńczenia ołtarza głównego.

Opis

Obraz w formie leżącego prostokąta o ściętych narożach. Po lewej stronie kompozycji siedząca Maria zwrócona w trzech czwartych w lewo, trzyma na kolanach Dzieciątko, za nią stoi św. Józef. Maria ubrana jest w jasnoróżową suknię, błękitny płaszcz zarzucony na kolana oraz biały welon zawinięty wokół głowy i szyi. Dzieciątko w pozycji leżącej, owinięte białą pieluszką. Obok Marii stoi żłób, za nim widoczna głowa wołu. Józef ukazany w pozycji stojącej, w prawej ręce trzyma laskę. Ubrany jest w fioletową tunikę oraz żółty płaszcz zarzucony na ramiona. W prawej części obrazu przedstawieni trzej pasterze. Pierwszy ukazany jako młodzieniec, klęczy przed Marią, prawą dłoń kładzie na piersi, w lewej trzyma flety. Ubrany jest w brązowy płaszcz podbity futrem zawieszony na prawem ramieniu i opadający na nogi, odsłaniający tors i lewą rękę. Za nim stoi kolejny pasterz ukazany jako młody mężczyzna, prawą dłoń kładzie na ramieniu pierwszego, lewą przyciska do piersi kapelusz. Ubrany jest w tunikę z futra oraz czerwony płaszcz przewiązany przez biodra, przy boku ma przywiązane flety, na nogach wysokie buty. Obok niego stoi pochylony pasterz ukazany jako dojrzały mężczyzna. Ubrany jest w brązową tunikę, na głowie ma kapelusz. Na pierwszym planie leżący tyłem baranek oraz kosz z pisklętami. Scena usytuowana w szopce, w tle rozgwieżdżone niebo, z jednej gwiazdy pada wiązka światła na Marię i Dzieciątko. Obraz ujęty dekorowaną ornamentem roślinnym, złoconą ramą.

Zarys problematyki artystycznej

Przedstawienie Pokłonu pasterzy opisane zostało wyłączne w Ewangelii św. Łukasza (Łk 2, 8-20). W pierwszej kolejności aniołowie zwiastowali pasterzom narodzenie Jezusa. Później „gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili nawzajem do siebie: «Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił». Udali się też z pośpiechem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie”.
Wprowadzenie do scen Bożego Narodzenia postaci pasterzy i trzech króli miało na celu pewną laicyzację tego przedstawienia, przybliżając samo wydarzenie wiernym, odzwierciedlając różnice społeczne. Pokłon pasterzy bliższy był ludowi i chłopom, zaś pokłon trzech króli klasie wyższej (w osobach króli portretowano nawet monarchów).

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Widoczne pofałdowania płótna.

Streszczenie

Obraz przedstawiający pokłon pasterzy powstał zapewne w czwartej ćwierci XIX lub pierwszej ćwierci XX wieku. Został wtórnie zamontowany do zwieńczenia ołtarza głównego. Wydarzenie stanowiące temat przedstawienia opisane zostało wyłączne w Ewangelii św. Łukasza (Łk 2, 8-20). Wprowadzenie do scen Bożego Narodzenia postaci pasterzy i trzech króli miało na celu pewną laicyzację tego przedstawienia, przybliżając samo wydarzenie wiernym.

Bibliografia

Pasierb Janusz Stanisław, "Malarz gdański Herman Han", Warszawa 1974

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Pokłon pasterzy", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2023, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/poklon-pasterzy-3

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności