Stacje drogi krzyżowej

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Jabłonka
Miejscowość
Orawka
Tagi
malarstwo XIX wieku Szczepan Sitarski Zembrzyce
Miejsce przechowywania
kaplica
Identyfikator
DZIELO/04927
Kategoria
obraz
Ilość
14
Czas powstania
1857 rok
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Zembrzyce
Technika i materiał
olej na płótnie; drewno, techniki stolarskie, polichromowanie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Stacje drogi krzyżowej wykonał w 1857 roku Szczepan Sitarski z Zembrzyc. Stacje zawieszono w kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, wybudowanej w 1728 roku, której wystrój poświęcony jest tematyce pasyjnej.

Opis

Czternaście stacji drogi krzyżowej. Obrazy w kształcie stojącego prostokąta, umieszczone w drewnianych i profilowanych ramach zamkniętych wklęsło-wypukłym zwieńczeniem z krzyżem i malowaną banderolą z numerem stacji, po bokach dwa małe wazony płomieniste. U spodu w narożach i pośrodku niewielkie cokoliki, po bokach zdobione pojedynczymi wielopłatkowymi kwiatami, a pośrodku krzyżem równoramiennym na niebieskim tle. Kompozycje wielofiguralne, wyraźnie poruszone; umieszczone na tle Jerozolimy z przedstawieniem architektury i krajobrazu. Kolorystyka żywa, jasna, silny światłocień modelujący ciała i szaty. Stacje opisane są kolejnymi numerami, na ostatniej znajduje się sygnatura artysty:
1. „STATIO I.”
2. „STATIO II.”; „SPQR”
3. „STATIO III.”
4. „STATIO IV.”
5. „STATIO V.”
6. „STATIO VI.”
7. „STATIO VII.”
8. „STATIO VIII.”
9. „STATIO IX.”
10. „STATIO X.”
11. „STATIO XI.”; „JESUS NAZARE[NUS] / REX JUDAEORUM”
12. „STATIO XII.”; „JESUS NAZARENUS / REX JUDAEORUM.”
13. „STATIO XIII.”; „JESUS NAZARENUS / REX JUDAEORUM”
14. „STATIO XIV.”; „Pinxit Szczepan Sitarski A(nno) D(omini) 1857. W Zembrzycach.”

Zarys problematyki artystycznej

Stacje drogi krzyżowej stanowią zespół przedstawień upamiętniających przejście Chrystusa z krzyżem ulicami Jerozolimy od pretorium Piłata poprzez Golgotę, aż do złożenia do grobu. Zwyczaj odprawiania drogi krzyżowej praktykowany jest od czasów wypraw krzyżowych i ma nawiązywać do 14 stacji w Jerozolimie. W XVIII wieku ustalono ostateczną ich liczbę i lokalizację. Dziewięć z nich jest poświadczonych przez Ewangelię, natomiast pozostałe są wywnioskowane z innych fragmentów Biblii i tekstów pozabiblijnych. Obrazy wykonane zostały w technice olej na płótnie w 1857 roku przez Szczepana Sitarskiego (ur. 1819 lub 1820 roku, zm. 1885), malarza z Zembrzyc, działającego głównie w drugiej połowie XIX wieku. Niewiele jest znanych dzieł tego artysty, jest m.in. autorem obrazu „Zdjęcie z krzyża” w kościele w Spytkowicach z 1860 roku, obrazu „Ukrzyżowanie” w kościele Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Zembrzycach z 1867 roku i obrazów Matki Boskiej Szkaplerznej i Chrztu Chrystusa w kościele św. Jana Chrzciciela w Nowym Bystrem z lat osiemdziesiątych XIX wieku. Miał też wykonać polichromie w kościele w Trzebuni. Stacje drogi krzyżowej w kościele w Orawce stanowią zatem jak dotąd nieznany, najwcześniejszy przykład twórczości tego malarza. Najbardziej zbliżony stylistycznie do obrazów w Orawce jest obraz „Zdjęcie z krzyża” w kościele w Spytkowicach, wykonany tylko trzy lata później.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, drobne spękania warstwy malarskiej i zabrudzenia.

Streszczenie

Stacje drogi krzyżowej stanowią zespół przedstawień upamiętniających przejście Chrystusa z krzyżem ulicami Jerozolimy od pretorium Piłata poprzez Golgotę, aż do złożenia do grobu. Obrazy wykonane zostały w technice olej na płótnie w 1857 roku przez Szczepana Sitarskiego, malarza z Zembrzyc.

Bibliografia

Trajdos Tadeusz, Pieńkowska Hanna, "Kościół w Orawce", Kraków 1999
Monita Rafał, Skorupa Andrzej, "Orawka. Kościół św. Jana Chrzciciela", Kraków 2015
Skorupa Andrzej, "Kościoły polskiej Orawy", Kraków 1997
"Słownik terminologiczny sztuk pięknych", Warszawa 2011
Zieliński Chwalisław, "Sztuka sakralna. Co należy wiedzieć o budowie, urządzeniu, wyposażeniu, ozdobie i konserwacji Domu Bożego. Podręcznik opracowany na podstawie przepisów kościelnych", Poznań 1959

Inne dzieła tego autora

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Stacje drogi krzyżowej", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/stacje-drogi-krzyzowej-16

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności