Prospekt organowy

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Niepołomice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niepołomice
Parafia
Opieki Matki Boskiej
Miejsce przechowywania
kościół, chór muzyczny
Identyfikator
DZIELO/09652
Kategoria
organ
Czas powstania
koniec XIX wieku (?)
Technika i materiał
drewno rzeźbione, złocone i polichromowane; techniki snycerskie
Autor noty katalogowej
Justyna Kuska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Szczegółowe dzieje obiektu nie są znane. Obecnie istniejący kościół w Zabierzowie Bocheńskim został wybudowany w latach 1878-1881 na miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni wzniesionej w 1742 roku. Konsekracja murowanego kościoła odbyła się 1888 roku, dokonał jej biskup Albin Dunajewski. Omawiany prospekt powstał zapewne w czasie zbliżonym wzniesieniu obecnego kościoła tj. pod koniec XIX wieku.

Opis

Prospekt organowy jednokondygnacyjny, pięcioosiowy o formach architektonicznych umieszczony na wysokim cokole.
Osie nieparzyste (pierwsza, trzecia i piąta) z większymi piszczałkami wypukłe, a pierwsza i piąta, na rzucie trójkąta niższe od środkowej. Wszystkie zwieńczone pełnym belkowaniem z wydatnym, profilowanym gzymsem dekorowanym kostkowaniem. W górnej części złocony, ażurowy lambrekin utworzony z ornamentu małżowinowo-chrząstkowego. Osie parzyste są niższe z płaskimi, prostokątnymi niszami mieszczącymi mniejsze piszczałki. Wieńczą je profilowano-fazowane konsole oraz ażurowe struktury z ornamentu małżowinowo-chrząstkowego. Prospekt polichromowany w odcieniach seledynowej zieleni z czerwonymi detalami, zaś ornamentyka i załamania profili architektonicznych złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Prospekt organowy w Zabierzowie Bocheńskim przynależy do grupy niewielkich, wiejskich założeń architektonicznych, stanowiących obudowę dla instrumentu organowego, która wywodzi się z trójwieżowych układów, naśladujących monumentalne oprawy instrumentów w wielkich kościołach miejskich. Schemat trójwieżyczkowy stosowano od XVI stulecia po wiek XIX.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Szczegółowe dzieje obiektu nie są znane. Prospekt powstał zapewne w czasie zbliżonym wzniesieniu obecnego kościoła w Zabierzowie Bocheńskim tj. pod koniec XIX wieku (budowa obecnej świątyni trwała w latach 1878-1881) i przynależy do grupy niewielkich, wiejskich założeń architektonicznych, która wywodzi się z trójwieżowych układów, naśladujących monumentalne oprawy instrumentów w wielkich kościołach miejskich.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Natanek Piotr, "Informator Archidiecezji Krakowskiej 2000. Parafie i kościoły", Kraków 2000
Czapczyńska-Kleszczyńska Danuta, Szybisty Tomasz, "Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej, t. 1: Archidiecezja Krakowska, dekanaty krakowskie", Kraków 2014
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016

Jak cytować?

Justyna Kuska, "Prospekt organowy", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/prospekt-organowy-23

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności