Portret Teresy z Lipskich Dembińskiej (?)

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
bocheński
Gmina
Łapanów
Miejscowość
Łapanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Św. Bartłomieja Apostoła
Tagi
malarstwo XVIII wieku portret
Miejsce przechowywania
kościół
Identyfikator
DZIELO/03387
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza tercja XVIII wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Portret Teresy z Lipskich Dembińskiej (?) powstał prawdopodobnie w pierwszej tercji XVIII wieku.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta z przedstawieniem kobiety, ukazanej w półpostaci, zwróconej w trzech czwartych w lewo. Twarz ma owalną, o małych, migdałowatych oczach, dużym nosie i pełnych ustach, okoloną brązowymi włosami upiętymi z tyłu głowy z kosmykami opadającymi na ramiona. We włosy, po lewej stronie wpięte kwiaty, w prawym uchu kryształowy kolczyk. Kobieta ubrana jest w białą suknię o dużym dekolcie, dekorowanym przy brzegu koronką. Na lewej piersi ma kwiat. Na ramiona ma narzucony granatowy płaszcz z czerwoną podszewką. Postać ukazana na jednolitym, ciemnym tle.

Zarys problematyki artystycznej

W aktach wizytacji z 1748 roku jest zapis, że w tym czasie dziedziczką Łapanowa była Dembińska z Lipskich, stolnikowa krakowska. Z dużym prawdopodobieństwem chodzi tu o Teresę z Lipskich Dembińską herbu Drużyna, żonę stolnika krakowskiego Antoniego Dembińskiego herbu Rawicz (zm. 1730).
Obraz powstał zapewne w pierwszej tercji XVIII wieku, a więc przed śmiercią małżonka Teresy. Razem z portretem Antoniego Dembińskiego tworzą dwa obrazy małżeńskie wykonane w tym samym czasie przez tego samego malarza. Dzieła te utrzymane są w konwencji portretów powstałych w pierwszej połowie XVIII wieku, szczególnie bliskie są obrazom małżeńskim malowanym przez Antoniego Józefa Misiowskiego i innym wizerunkom z dawnej galerii portretów w pałacu w Suchej (obecnie w Muzeum Narodowym w Kielcach), a także innym powstałym w podobnym czasie (portret Elżbiety Sieniawskiej, Ádám Mányoki, 1715-1718). Wszystkie one zachowują ten sam sposób ukazania półpostaci zwróconej w trzech czwartych, kobiety w bogatej sukni nakrytej płaszczem, mężczyzny zaś w zbroi i płaszczu.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Krakelury na całej powierzchni, przetarcia i zabrudzenia warstwy malarskiej w dolnej części obrazu, ściemniały werniks.

Streszczenie

Portret Teresy z Lipskich Dembińskiej (?) powstał prawdopodobnie w pierwszej tercji XVIII wieku. Dembińska została wymieniona w aktach wizytacji z 1748 roku, jako dziedziczka Łapanowa. Jej mężem był Antoni Dembiński (zm. 1730). Obrazy utrzymane są w konwencji portretów wykonywanych w pierwszej połowie XVIII wieku.

Bibliografia

Stankiewicz Aleksander, "Galeria portretowa Jana Wielopolskiego (1700-1774) wojewody sandomierskiego" , „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach” , s. 148-175
"Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy", Kórnik 1990

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Portret Teresy z Lipskich Dembińskiej (?)", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/portret-teresy-z-lipskich-dembinskiej

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności