Św. Michał Archanioł

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
chrzanowski
Gmina
Alwernia
Miejscowość
Poręba Żegoty
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Babice
Parafia
Św. Marcina
Tagi
malarstwo religijne malarstwo XVIII wieku św. Michał Archanioł
Identyfikator
DZIELO/24739
Kategoria
obraz
Dookreślenie zabytku
kościół (?)
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVIII wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – około 50 cm
wysokość – około 50 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Obraz pochodzi ze zwieńczenia zdemontowanego ołtarza bocznego. Był konserwowany około 1950 roku przez Pawła Mitkę, w ostatnich latach został ponownie odnowiony.

Opis

Obraz z przedstawieniem Michała Archanioła walczącego z szatanem. W centrum kompozycji archanioł w momencie ataku unosi się powyżej szatana na rozpostartych skrzydłach. W prawej ręce trzyma skierowany ostrzem w górę ognisty miecz, lewą unosi do boku. Archanioł ma małą, okrągłą głowę, długie, falowane włosy spływają mu na plecy. Jest ubrany w strój żołnierza rzymskiego: złoty pancerz z naramiennikami założony na zieloną tunikę i sandały. Czerwony płaszcz zarzucony na lewe ramię rozwiewa się dynamicznymi za plecami. W dolnej partii obrazu szatan zobrazowany jako człowiek z rogami i skrzydłami, uchyla się przed nadchodzącym ciosem. W prawym, dolnym rogu widać zielonego stwora z otwartym dziobem i rozpostartymi pazurami, w lewym wyciągniętą dłoń. Tło utrzymane w chłodnej, niebieskiej tonacji, ciemnieje w dolnej partii obrazu. Obraz w złoconej, profilowanej ramie o wklęsło-wypukłym kształcie.

Zarys problematyki artystycznej

Michał Archanioł, najważniejszy z aniołów, jest uważany za wodza zastępów anielskich, anioła sprawiedliwości. Trzymany przez niego miecz jest, tutaj dosłownym, narzędziem walki z szatanem.
Obraz ukazuje bardzo dynamiczny moment starcia dobra pod postacią Michała Archanioła z wyłaniającym się z piekielnych czeluści szatanem. Kompozycja jest trawestacją obrazu Guida Reniego pod tym samym tytułem. Powtórzona została ogólna kompozycja oraz w większości układ ciała głównej postaci. Obraz po dokonanej w ostatnich latach konserwacji stracił wiele ze swojej dawnej subtelności, jednak widoczne są w nim jeszcze echa poprawnego, osiemnastowiecznego malarstwa.
Kształt obrazu potwierdza informacje archiwalne, zgodnie z którymi wizerunek we wklęsło-wypukłej ramie znajdował się pierwotnie w zwieńczeniu ołtarza bocznego, który został zdemontowany.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Obraz był konserwowany około 1950 roku przez Pawła Mitkę, a w ostatnich latach został ponownie odnowiony.

Streszczenie

Obraz z wizerunkiem św. Michała Archanioła został namalowany w drugiej połowie XVIII wieku. Jego kształt oraz źródła wskazują, że znajdował się on pierwotnie w zwieńczeniu bocznego ołtarza, który został niestety rozebrany. Wzór ikonograficzny dla ujęcia stanowił obraz Guida Reniego pod tym samym tytułem.

Bibliografia

Marecki Józef, Rotter Lucyna, "Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych", Kraków 2013

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Michał Archanioł", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-michal-archaniol-4

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności