Św. Maria Magdalena

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Jabłonka
Miejscowość
Orawka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Jana Chrzciciela
Tagi
malarstwo XIX wieku św. Maria tkanina wielkopostna
Miejsce przechowywania
plebania
Identyfikator
DZIELO/04996
Kategoria
inne dzieła sztuki
Dookreślenie zabytku
Tkanina wielkopostna
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
opona malowana w technice klejowej na płótnie lnianym, tkanym ręcznie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Tkanina powstała w XVIII wieku wraz z oponą przedstawiającą Biczowanie Chrystusa i Matkę Boską Bolesną, jako spójny komplet tkanin wielkopostnych.

Opis

Opona wielkopostna z przedstawieniem św. Marii Magdaleny. W centrum kompozycji ukazana święta klęcząca przed skałą, zwrócona trzy czwarte w lewo, z dłońmi splecionymi w geście modlitwy. Twarz pełna o młodzieńczych rysach i dużym nosie. Włosy jasne, długie, opadają na plecy i ramiona. Ubrana jest w żółtą, obficie drapowana suknię, przewiązana w talii oraz przerzucony przez lewe ramię i otaczający postać niebieski płaszcz, który opada obfitą draperią na ziemię. Święta ukazana jest na tle krajobrazu, u jej stóp postawiona jest puszka na wonności. Na skale leży otwarta księga, a obok stoi wysoki krzyż. Za świętą, po lewej stronie obrazu jest wysokie drzewo. W prawym górnym narożu obrazu znajdują się obłoki, z których wychodzą wiązki promieni kierowane ku świętej, a nad jej głową znajduje się złoty i okrągły nimb. Kolorystyka przygaszona, postać rozświetlona, o intensywnych plamach barwnych.

Zarys problematyki artystycznej

Tkaniny wielkopostne, zwane też oponami, zasłonami i kurtynami wielkopostnymi, służyły do zasłaniania ołtarzy, figur i krucyfiksów od piątej niedzieli Wielkiego Postu do Wielkiej Środy (10 dni w roku). Omawiana tkanina stanowi spójny komplet wraz z tkaninami przedstawiającymi: Biczowanie Chrystusa i Matkę Boską Bolesną. Scena przedstawia św. Marię Magdalenę pokutującą, która utożsamiana jest z jawnogrzesznicą, nawróconą po spotkaniu z Jezusem. Dlatego też na obrazie została ukazana w sukni o kolorze żółtym, symbolizującym cudzołóstwo oraz z nieskromnie rozpuszczonymi, bardzo długimi włosami. Święta towarzyszyła Chrystusowi aż do śmierci i jako pierwsza przekazała apostołom wieść o zmartwychwstaniu. Na ziemi leży naczynie na wonne olejki, z którymi zmierzała do grobu Chrystusa, aby namaścić jego ciało. W Polsce zachowało się niewiele tkanin wielkopostnych, dlatego orawskie zabytki cieszą się szczególną popularnością. Inne opony wielkopostne możemy podziwiać w kościołach: św. Michała Archanioła w Binarowej, św. Wawrzyńca w Grojcu, Świętej Trójcy w Łopusznej, Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Tłuczani i Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Marii w Jasienicy Rosielnej (woj. podkarpackie), a także w kaplicy cmentarnej w Raciborowicach.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Zespół czterech opon wielkopostnych poddano konserwacji w latach 2000-2002. Prace konserwatorsko-włókiennicze wykonała Anna Sztolcman, a punktowanie warstwy malarskiej konserwator mgr Krystyna Sokół-Gujda.

Streszczenie

Tkanina wielkopostna z przedstawieniem św. Marii Magdaleny powstała w XVIII wieku. Scena przedstawia świętą pokutującą, która utożsamiana jest z jawnogrzesznicą, nawróconą po spotkaniu z Jezusem. W Polsce zachowało się niewiele tkanin wielkopostnych, dlatego orawskie dzieła cieszą się szczególną popularnością.

Bibliografia

Borczuch Maria, "Pomiędzy przeszłością a współczesnością. Dziedzictwo kulturowe kościoła w Orawce" , „Zarządzanie w Kulturze” , s. 155-172
Remiszewski Ryszard, "Zabytkowe wielkopostne opony z Orawki" , „Almanach Nowotarski” , s. 183-185
Borczuch Lucyna, "Opony wielkopostne" , „Moja Orawa” , s. 20-21
Flach Jolanta, "Oto nadszedł czas postu" , „Tygodnik Podhalański” , s. 29
Monita Rafał, Skorupa Andrzej, "Orawka. Kościół św. Jana Chrzciciela", Kraków 2015
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Kaiser Andreas, "Velum quadragesimale – Das Fastentuch – Fasten mit den Augen" , „Pfarrblatt” , s. 1
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Maria Magdalena", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-maria-magdalena-7

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności