Św. Małgorzata

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
chrzanowski
Gmina
Alwernia
Miejscowość
Poręba Żegoty
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Babice
Parafia
Św. Marcina
Tagi
malarstwo religijne malarstwo XVIII wieku
Miejsce przechowywania
kościół (?)
Identyfikator
DZIELO/24740
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVIII wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz znajdował się w jednym ze zdemontowanych ołtarzy bocznych. Był konserwowany przez nieznanego artystę w 1905 roku, o czym informuje napis w okolicach rękojeści miecza oraz około 1950 roku przez Pawła Mitkę.

Opis

Obraz w profilowanej, złoconej ramie o kształcie wklęsło-wypukłym z przedstawieniem św. Małgorzaty. Święta została ukazana do wysokości trzech czwartych, zwrócona w lewo, ze spuszczonym wzrokiem. W prawej uniesionej ręce ma krzyż oraz łańcuch, na którym trzyma niewielkiego smoka. Lewą rękę z palmą męczeństwa odsuwa do boku. Ma okrągłą twarz, z dużymi, półprzymkniętymi oczami, długim nosem, niewielkimi ustami i odznaczającym się podbródkiem. Włosy z przedziałkiem zostały zaczesane do tyłu i ozdobione sznurami pereł, na głowie ma niewielką koronę. Jest ubrana w niebieską suknię ze złotym lamowaniem przy dekolcie i złoty gorset. Narzucony jasny płaszcz zakrywa plecy, lewą rękę i prawą nogę. W lewym dolnym rogu obrazu widać fragment brązowego smoka z otwartą paszczą, z której sterczą białe zęby i język. Stwór spogląda na Małgorzatę, na szyi ma obrożę, od której odchodzi łańcuch. W prawym dolnym rogu widoczny fragment miecza, przy jego rękojeści napis „1905 / odnow[...]” . Tło obrazu jest jednolite, ciemnobrązowe, rozświetlone jedynie za głową świętej. U góry, tuż poniżej krawędzi ramy napis „S(ANCTA) MARGARETHA. p. / m.”.

Zarys problematyki artystycznej

Na obrazie umieszczono wizerunek św. Małgorzaty Antiocheńskiej, żyjącej na przełomie III i IV wieku. Została przedstawiona ze smokiem, którego według legendy miała poskromić krzyżem oraz z palmą męczeństwa, nawiązującą do jej męczeńskiej śmierci poprzez ścięcie mieczem. Mimo iż nie pochodziła z królewskiego rodu, na głowie ma diadem oraz wpięte bogate klejnoty mające wskazywać na jej szlachetne pochodzenie.
Kształt obrazu potwierdza informacje archiwalne, zgodnie z którymi wizerunek we wklęsło-wypukłej ramie znajdował się pierwotnie w zwieńczeniu ołtarza bocznego, który został zdemontowany.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Na obrazie widoczne są zabrudzenia powierzchni oraz drobne ubytki warstwy malarskiej. Obraz był konserwowany przez nieznanego artystę w 1905 roku, o czym informuje napis w okolicach rękojeści miecza oraz około 1950 roku przez Pawła Mitkę.

Streszczenie

Obraz z wizerunkiem św. Małgorzaty został namalowany w drugiej połowie XVIII wieku. Jego kształt oraz źródła wskazują, że znajdował się on pierwotnie w zwieńczeniu bocznego ołtarza, który został niestety rozebrany. Świętą przedstawiono ze smokiem, którego według legendy miała poskromić krzyżem oraz z palmą męczeństwa.

Bibliografia

Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Małgorzata", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-malgorzata

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności