Chrystus Ukrzyżowany

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
oświęcimski
Gmina
Kęty
Miejscowość
Bielany
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Bielsko-Żywiecka
Parafia
Św. Macieja Apostoła
Tagi
Chrystus Ukrzyżowany Cristo vivo malarstwo XIX wieku sztuka drugiej połowy XIX wieku
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza głównego
Identyfikator
DZIELO/24214
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XIX wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz przedstawiający ukrzyżowanego Chrystusa powstał w drugiej połowie XIX wieku.

Opis

Obraz w formie zbliżonej do trapezu, zamkniętego z dwóch stron łukiem falistym. W centrum krzyż, do którego przybita jest czterema gwoździami postać żywego Chrystusa, zwróconego w trzech czwartych w prawo, z pochyloną głową, w lekkim zwisie, o ugiętych nogach. Twarz ma szczupłą, o dużych oczach skierowanych na wprost, prostym nosie i małych ustach; okoloną krótką, rozdwajającą się brodą oraz brązowymi włosami sięgającymi ramion. Na głowie ma koronę cierniową. Ciało ma szczupłe, ale umięśnione, z podkreślonymi żebrami. Przez biodra przewiązane krótkie, białe perizonium ze zwisem tkaniny przy lewym boku. Chrystus ukazany na tle niebiesko-czarnego nieba, rozświetlonego na żółto w dolnej części obrazu.

Zarys problematyki artystycznej

Przedstawienie żywego Chrystusa na krzyżu, w typie zwanym Cristo vivo ilustruje moment w czasie jego męki, kiedy wypowiada ostatnie słowa. W Ewangeliach Mateusza i Marka brzmią one: „Boże mój! Boże mój! Czemuś mnie opuścił” (Mt 27, 46; Mk 15, 34), w Ewangelii Łukasza: „Ojcze w ręce twoje polecam ducha mego” (Łk 23, 46), a u Jana: „Wykonało się” (J 19, 30). Przedstawienie żywego Chrystusa w sztuce pojawiło się po raz pierwszy w XVI wieku, dokładniej około 1539-1540 roku w rysunku Michała Anioła wykonanym dla Vittorii Colonny. Ten sposób przedstawiana Chrystusa z otwartymi oczami oraz głową zwróconą ku górze, jeszcze bez rany w boku, stosunkowo szybko rozpowszechnił się we Włoszech za sprawą krucyfiksów w tym typie wykonywanych przez Gianbolognię, później stał się również popularny w całej Europie.
Chrystus na obrazie w Bielanach jest wyraźnie idealizowany, jego ciało pozbawione jest niemal znamion męki, jednak nie został ukazany jako triumfujący. Jego twarz skierowana bezpośrednio na widza wyraża zmęczenie i smutek.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Obraz przedstawiający ukrzyżowanego Chrystusa powstał w drugiej połowie XIX wieku. Przedstawienie żywego Jezusa na krzyżu, w typie zwanym Cristo vivo ilustruje moment w czasie jego męki, kiedy wypowiada ostatnie słowa.

Bibliografia

Kalinowski Konstanty, "Krucyfiks „Cristo vivo” ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu" , [w:] "Nobile claret opus: studia z dziejów sztuki dedykowane Mieczysławowi Zlatowi " , red.Kalinowski Lech, Mossakowski Stanisław, Ostrowska-Kębłowska Zofia , Wrocław 1998 , s. 209-215

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Parafii w Bielanach, Krzysztof Orlicki, Dzieje parafii świętego Macieja Apostoła w Bielanach (od powstania do I wojny światowej), Kraków 2008, mpis, s. 37

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Chrystus Ukrzyżowany", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-ukrzyzowany-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności