Matka Boska z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Budzów
Miejscowość
Budzów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sułkowice
Parafia
Parafia Matki Boskiej Pocieszenia
Tagi
malarstwo XIX wieku Parszywka Romuald
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/13347
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1846 rok
Wymiary podstawowe
szerokość – 90 cm
wysokość – 110 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz namalował w 1846 roku o. Romuald Parszywka, karmelita bosy z Czernej. Pierwotnie znajdował się on na wyposażeniu pierwszego, drewnianego kościoła pw. Matki Boskiej Pocieszenia w Budzowie. Z pożaru kościoła uratował go Franciszek Sobik z Zachełmnej, który tak relacjonował to wydarzenie: „Wracaliśmy z wujkiem z Budzowa, z pracy od ciosania drewna. Byliśmy już pod kapliczką, na Krupkówce i usłyszeliśmy jakieś trzaski. Obejrzeliśmy się i zobaczyliśmy palący się kościół. Natychmiast wróciliśmy i weszliśmy do kościoła. Palił się dach na kościele i ściany. Po drabince wspiąłem się na ołtarz główny i siekierką zacząłem wyrywać obraz z nastawy. Wujek zaczął krzyczeć na mnie: «co robisz, zniszczysz ramę». «I tak to wszystko się spali» – odrzekłem. Siekierką podważyłem ramę i wyrwałem sam obraz. W tym czasie było trochę ludzi w środku kościoła, ratowali co mogli, wynosili stacje Drogi Krzyżowej, niektóre feretrony i figury. Kiedy wyrwałem obraz około stu rąk podniosło się w górę, aby im przekazać obraz. Wołali: «daj mnie, daj mnie!» «Jak sobie wyrwałem obraz, to i sam go zaniosę na plebanię» – odpowiedziałem. I tak uczyniłem. Potem zapalił się już strop i zawalił, i nie dało się już nic więcej uratować”. Obecnie obraz znajduje się w ołtarzu głównym nowego kościoła. Wizerunek od dawna otoczony jest kultem, jako słynący łaskami, których opis opublikowano w „Zarysie dziejów parafii pod wezwaniem Matki Bożej Pocieszenia w Budzowie” .

Opis

Obraz w kształcie prostokąta stojącego z przedstawieniem Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Eleusy. W centrum ukazana Matka Boska w półpostaci, zwrócona delikatnie w lewo, z pochyloną głową w stronę Dzieciątka, które trzyma na rękach. Twarz owalna o mocno zaznaczonych rysach nosa i łuków brwiowych, wzrok skierowany na wprost. Ubrana w czerwoną suknię ze złotą lamówką, obficie drapowaną oraz granatowy maforion ze złotą lamówką zarzucony na głowę i ramiona z gwiazdą na prawym ramieniu. Dzieciątko Jezus ukazane z lewego profilu, przytula twarz do twarzy Matki Boskiej, prawą ręką ujmuje jej brodę, a lewą szyję. Ma twarz owalną o wyrazistych rysach. Ubrane jest w białą szatę z rękawami podwiniętymi do łokci. Wokół głowy Matki Boskiej duży złoto-czerwony nimb. Tło jednolite, granatowe. Kolorystyka intensywna, silny linearyzm.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz Matki Boskiej Pocieszenia w Budzowie w literaturze przedmiotu występuje, jako „kopia obrazu Matki Boskiej z klasztoru w Czernej”. I choć podobnie jak na obrazie z Czernej ukazuje Marię z gwiazdą na ramieniu to jednak w odmiennym wariancie ikonograficznym. Podczas, gdy obraz klasztorny nawiązuje do wzoru Matki Boskiej Śnieżnej – Salus Populi Romani z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie, to obraz z kościoła w Budzowie po części odnosi się do wizerunków bizantyńsko-ruskich, zwanych Eleusa, w których Dzieciątko Jezus przytula swoją twarz do twarzy Matki Boskiej, a jedną rączką chwyta ją za podbródek. Dzieło namalował w 1846 roku o. Romuald Parszywka z Czernej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, drobne ubytki warstwy malarskiej.

Streszczenie

Obraz namalował w 1846 roku o. Romuald Parszywka, karmelita bosy z Czernej. Pierwotnie znajdował się na wyposażeniu pierwszego, drewnianego kościoła pw. Matki Boskiej Pocieszenia w Budzowie, który spłonął. Z pożaru kościoła obraz uratował Franciszek Sobik z Zachełmnej. Obecnie znajduje się w ołtarzu głównym.

Bibliografia

Kolarski Stanisław, Morawiec Henryk , "Zarys dziejów parafii pod wezwaniem Matki Boskiej Pocieszenia w Budzowie", Kraków 2004
"Kalendarz 2001. Z informacjami o patronach i wezwaniach świątyń oraz strojach ludowych z okolic Babiej Góry", Zawoja 2000
Moisan-Jablonski Christine, Szafraniec Beata, "Maryja. Orędowniczka wiernych", Warszawa 1987

Jak cytować?

Maria Działo, "Matka Boska z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-z-dzieciatkiem-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności