Matka Boska

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
oświęcimski
Gmina
Osiek
Miejscowość
Osiek
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Bielsko-Żywiecka
Dekanat
Osiek
Parafia
Św. Andrzeja Apostoła
Miejsce przechowywania
belka tęczowa
Identyfikator
DZIELO/13297
Kategoria
rzeźba
Dookreślenie zabytku
Grupa Ukrzyżowania
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza połowa XVIII wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Małopolska
Technika i materiał
drewno rzeźbione, polichromowane
Autor noty katalogowej
ks. Szymon Tracz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Rzeźba Matki Boskiej Bolesnej przynależy do osiemnastowiecznej grupy Ukrzyżowania, usytuowanej na belce tęczowej w osieckiej świątyni.

Opis

Figura ukazuje w całej postaci stojącą na płaskim postumencie w nieznacznym kontrapoście Matkę Boską. Maria została przedstawiona frontalnie z nieznacznie pochyloną głową w lewą stronę oraz boleśnie zaplecionymi dłońmi trzymanymi na wysokości pasa. Ma pociągłą twarz o jasnej karnacji, duży nos, wąskie usta i półprzymknięte oczy. Ubrana jest w niebieski maforion, spod którego widać brązowe włosy spływające na ramiona oraz czerwoną suknię przewiązaną w talii białą szarfą. Prawa poła maforionu podwinięta jest pod prawą rękę. Spod sukni widoczne są jej bose stopy.

Zarys problematyki artystycznej

Umieszczanie grupy Ukrzyżowania na belkach tęczowych kościołów swoimi korzeniami sięga wczesnego średniowiecza. Trudno sobie wyobrazić wnętrze późnogotyckiego, drewnianego kościoła bez wiszącego na środku krucyfiksu. Rzeźby Matki Boskiej i św. Jana w Osieku zdradzają pracę lokalnego artysty, próbującego naśladować znane sobie przedstawienia z pierwszej połowy XVIII wieku. Przemawiają za tym na wpółludowe sztywne i hieratyczne ukazanie postaci, schematyczne potraktowanie twarzy oraz archaizujący, ograniczony układ draperii szat postaci.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry. Ostatnią konserwację rzeźby przeprowadzono wraz z pracami przy ołtarzu w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.

Literatura

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1, Województwo krakowskie, red. J. Szablowski, Warszawa 1953, s. 23;
A. Hałatek, B. Jania, Świątynie Osieka, Osiek 2008, s. 6.

Streszczenie

Rzeźba Matki Boskiej Bolesnej przynależy do osiemnastowiecznej grupy Ukrzyżowania, usytuowanej na belce tęczowej w osieckiej świątyni. Figury z tęczy zdradzają pracę lokalnego artysty, próbującego naśladować znane sobie przedstawienia z pierwszej połowy XVIII wieku. Przemawiają za tym na wpółludowe sztywne i hieratyczne ukazanie postaci, schematyczne potraktowanie twarzy oraz archaizujący, ograniczony układ draperii szat postaci.

Jak cytować?

ks. Szymon Tracz, "Matka Boska", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-12

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności