Św. Marcin z Tours

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Brzeźnica
Miejscowość
Marcyporęba
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wadowice Północ
Parafia
Św. Marcina
Tagi
malarstwo XIX wieku św. Marcin
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza głównego
Identyfikator
DZIELO/13578
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
XIX wiek
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 150 cm
wysokość – 110 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Obraz wtórnie umieszczony w zwieńczeniu ołtarza głównego w XIX wieku. Ołtarz wykonał późnorokokowy rzeźbiarz w drugiej połowie XVIII wieku – anonimowy pomocnik Antoniego Gegenbaura.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta o wklęsłych bokach, ściętych dolnych narożach, zamknięty łukiem wklęsło-wypukłym, ujęty profilowaną i złoconą ramą. Przedstawia św. Marcina na białym koniu odcinającego mieczem fragment swojego płaszcza dla ubogiego. Święty zwrócony w trzech czwartych w prawo, z lekko przechyloną głową w dół, w lewej dłoni trzyma połę swojego płaszcza, a prawą odcina jego fragment. Twarz owalna, z krótkim i brązowym zarostem. Święty ubrany jest w antykizującą zbroję: zieloną tunikę, brązowe buty z wysoką cholewą, czerwony płaszcz spięty fibulą na prawym ramieniu oraz hełm z czerwonym pióropuszem. W lewym dolnym rogu obrazu postać siedzącego, ujętego z profilu mężczyzny z lekko odchyloną głową i wzrokiem skierowanym na świętego. Czarno-siwe włosy sięgające szyi, zarost krótki, ciemnobrązowy; karnacja ciała ciemna. Mężczyzna prawą ręką wspiera się o ziemię, a lewą wyciąga w stronę św. Marcina z prośbą o jałmużnę; ma nogi ugięte w kolanach. Ubrany jest w białą szatę odsłaniającą nagie plecy, ramiona i nogi. Tło stanowi górzysty pejzaż, w górnej części obrazu ciemnobłękitne niebo.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz namalował nieznany artysta w XIX wieku. Dzieło charakteryzują typowe dla tego okresu odniesienia do antyku poprzez antykizację stroju (kostium historyczny św. Marcina i uprzęży końskiej), idealne oddanie proporcji, nastrój dostojeństwa, przy jednoczesnym okazaniu wzniosłości chwili i braku wyrazistych emocji. Obraz cechują również gładka faktura, miękki światłocień i chłodny koloryt. Święty Marcin urodził się około 316 roku, a zmarł w 397 lub 401 roku. Pochodził z Węgier, był żołnierzem w legionach Konstancjusza w Galii. W 356 roku opuścił armię i został uczniem św. Hilarego. W 370 roku został wybrany na biskupa Tours. Według legendy miał podzielić się z ubogim swym płaszczem, dlatego często w ikonografii przedstawiany jest jako żołnierz siedzący na koniu i ucinający mieczem połę płaszcza dla ubogiego, a także z atrybutami, które identyfikują go jako żołnierza.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Obraz dosztukowany z kilku fragmentów płótna.

Streszczenie

Obraz namalował nieznany artysta w XIX wieku. Dzieło przedstawia św. Marcina, który w 356 roku opuścił armię Konstancjusza w Galii i został uczniem św. Hilarego. Według legendy miał podzielić się z ubogim swym płaszczem, dlatego często w ikonografii przedstawiany jest jako żołnierz siedzący na koniu i ucinający mieczem połę płaszcza dla ubogiego.

Bibliografia

Siemionow Aleksy, "Ziemia wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza", 1984
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum parafialne w Marcyporębie, Dokumentacja prac konserwatorskich do ołtarza głównego rokokowego z II poł. XVIII wieku w zabytkowym drewnianym kościele p.w. św. Marcina z 1670 r. w Marcyporębie, oprac. Lisowska-Dziuba Maria, Dziuba-Drożdż Anna, Żmudziński Jerzy, Sowa-Holewińska Barbara, Kraków, 2008

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Marcin z Tours", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-marcin-z-tours-2

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności