Św. Barbara

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
chrzanowski
Gmina
Alwernia
Miejscowość
Poręba Żegoty
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Babice
Parafia
Św. Marcina
Tagi
malarstwo religijne malarstwo XIX wieku św. Barbara
Miejsce przechowywania
prawy ołtarz boczny
Identyfikator
DZIELO/21145
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XIX wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
wysokość – 140 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz po rozbudowie kościoła rozpoczętej w 1898 roku zastąpił znajdujące się w tym ołtarzu przedstawienie św. Walentego.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta, zwieńczonego łukiem nadwieszonym z uskokiem, przedstawiający św. Barbarę. Święta ukazana w ujęciu całopostaciowym, zwrócona w trzech czwartych w prawo, klęczy z dłońmi splecionymi w geście modlitwy. U jej stóp leżą miecz i palma męczeństwa. Ma twarz o rysach młodej dziewczyny, lekko uniesioną ku górze, wzrok skierowany ku niebu. Postać jest ubrana w białą suknię, na którą ma nałożoną jasnoróżową, przewiązaną w pasie niebieskim pasem i przechodzącą w rozwiany, czerwony płaszcz; spod niej widoczne są żółte rękawy. Na głowie ma biały zawój odsłaniający są ciemne, kręcone włosy opadające na plecy i ramiona. Na głowie ma koronę otoczoną promienistym nimbem. W tle sceny pejzaż, w którym między drzewami, po lewej stronie widnieje kościół (jednowieżowy, murowany; uważany za widok kościoła w Porębie Żegocie przed przebudową dokonaną przez Zygmunta Hendla). Po stronie prawej widoczna jest masywna baszta za murem krenelażowym. Przed basztą ukazano scenę męczeństwa świętej ścinanej toporem. Obraz utrzymany w jasnej, ciepłej kolorystyce, oprawiony w złoconą, profilowaną ramę.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz przedstawia św. Barbarę, która żyła na przełomie III i IV wieku i była córką bogatego poganina. Została zamknięta w wieży, lecz pomimo odcięcia od świata z własnej woli przyjęła wiarę chrześcijańską. Sąd skazał ją na chłostę; ostatecznie została zamordowana w Nikomedii w 306 roku. U jej stóp widać liść palmowy, symbol jej męczeńskiej śmierci poniesionej według tradycji z rąk własnego ojca przy użyciu miecza, który leży obok. Wizerunek cechuje dobry poziom wykonania, czytelna kompozycja oraz dbałość o detale.
Obraz został wykonany z całą pewnością na zamówienie do kościoła, w którym się znajduje. Świadczy o tym umieszczony w tle przedstawienia, przy lewej krawędzi widok świątyni porębskiej sprzed 1898 roku. Nie jest to jednak pierwszy wizerunek św. Barbary w tym kościele, ołtarz o tym wezwaniu znajdował się w nim już od daty ukończenia budowy murowanej świątyni w 1762 roku.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Zabrudzenia i niewielkie przetarcia powierzchni.

Streszczenie

Obraz z przedstawieniem św. Barbary został namalowany w drugiej połowie XIX wieku i został wykonany z całą pewnością na zamówienie do kościoła, w którym się znajduje. Świadczy o tym umieszczony w tle przedstawienia, przy lewej krawędzi widok świątyni porębskiej sprzed 1898 roku.

Bibliografia

"Lexikon der christlichen Ikonographie", Rom-Freiburg-Basel-Wien 1970
Künstle Karl, "Ikonographie der christlichen Kunst, Bde. 1-2", Freiburg 1928
Marecki Józef, Rotter Lucyna, "Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych", Kraków 2013

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Barbara", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-barbara-8

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności