Matka Boska z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
bocheński
Gmina
Łapanów
Miejscowość
Łapanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Św. Bartłomieja Apostoła
Tagi
malarstwo XVII wieku Matka Boska Niepokalanie Poczęta Matka Boska z Dzieciątkiem
Miejsce przechowywania
ołtarz w kaplicy bocznej
Identyfikator
DZIELO/03349
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVII wieku
Technika i materiał
olej na płótnie; drewno, techniki rzeźbiarskie, złocenie, srebrzenie; lustro
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem powstał zapewne w drugiej połowie XVII wieku. Pierwotnie znajdował się w ołtarzu bocznym w nawie, w którym został wymieniony w aktach wizytacji z 1730, 1748 i 1766 roku. Nie wiadomo w jakim okresie obraz przeniesiono do kaplicy i umieszczono w tamtejszym ołtarzu. W 2015 roku podczas konserwacji retabulum w kaplicy odnowiono również obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.


Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym nadwieszonym. Twarze postaci malowane są na płótnie, pozostałe elementy są płaskorzeźbione. W centrum kompozycji całopostaciowe przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem stojącej na globie i sierpie księżyca. Maria ukazana jest frontalnie, z opuszczoną głową skierowaną w lewo, prawą, ugiętą rękę trzyma z przodu, lewą podtrzymuje Dzieciątko. Twarz ma owalną, o dużych, okrągłych oczach i nosie, pełnych ustach, okoloną brązowymi włosami. Ubrana jest w srebrzoną, długą suknię oraz długi, złocony płaszcz zarzucony na głowę i ramiona. Dzieciątko ukazane jest w pozycji siedzącej, zwrócone w trzech czwartych w prawo. Lewą ręką przytrzymuje na kolanie kulę, prawą unosi w geście błogosławieństwa. Twarz ma okrągłą, o dużych oczach, małym nosie i pełnych ustach, okoloną jasnobrązowymi, krótkimi włosami. Ubrane jest w luźną, złoconą tunikę. Na głowach obu postaci korony zamknięte, wokół nich nimby zamknięte i gwieździste. Maria i Dzieciątko ukazane na tle kratki wypełnionej taflami lustra. Obraz ujęty złoconą ramą.

Zarys problematyki artystycznej

Ikonografia Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej w sztukach plastycznych wykształciła się w związku z jej kultem długo przed ogłoszeniem dogmatu o Niepokalanym Poczęciu, co miało miejsce dopiero w 1854 roku. Wizerunek Niepokalanej kształtował się na średniowiecznych przedstawieniach Niewiasty Apokaliptycznej, dlatego symbole tej ostatniej, takie jak wieniec z 12 gwiazd czy sierp księżyca, na którym stoi, zostały stałymi elementami ikonografii Immaculaty. Omawiany obraz przedstawia Marię z Dzieciątkiem, a więc nie jest to jeszcze samodzielny wizerunek Immaculaty, który de facto wykształcił się w XVII wieku. Obecność małego Jezusa wskazuje na Boskie Macierzyństwo Marii, które było możliwe wyłącznie dzięki temu, że była ona wolna od grzechu pierworodnego.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Obraz został odnowiony w 2015 roku.

Streszczenie

Obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem powstał zapewne w drugiej połowie XVII wieku. Pierwotnie znajdował się w ołtarzu bocznym w nawie, w późniejszym czasie przeniesiono go do kaplicy. Omawiany wizerunek przedstawia Marię z Dzieciątkiem w ikonografii Immaculaty. Obecność małego Jezusa wskazuje na Boskie Macierzyństwo Marii, które było możliwe wyłącznie dzięki temu, że była ona wolna od grzechu pierworodnego.

Bibliografia

Biernacka Małgorzata, Dziubecki Tomasz, Graczyk Hanna, Pasierb Janusz Stanisław, "Maryja Matka Chrystusa", Warszawa 1987

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Matka Boska z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-z-dzieciatkiem-33

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności