Chrzcielnica

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Andrychów
Miejscowość
Rzyki
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Bielsko-Żywiecka
Parafia
Św. Jakuba Apostoła
Miejsce przechowywania
przy filarze przytęczowym prawym (południowym)
Identyfikator
DZIELO/24048
Kategoria
chrzcielnica
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno cięte, rzeźbione, polichromowane, złocone, srebrzone
Wymiary podstawowe
wysokość – 172 cm (pokrywa wys. 72 cm)
Wymiary szczegółowe
Średnica czary – 50 cm
Wymiary szczegółowe
Średnica czary – 50 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Chełmecka
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Chrzcielnica powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku. W inwentarzu parafialnym z 1929 roku znajduje się zapis, że „w roku 1885 odmalowana, zawiera w środku miedziany kociołek na wodę. Pokrywa z koroną zamykana bywa przez pręt żelazny na kłódkę. Obok niej znajduje się w ziemi pod posadzką tak zwana ‹‹piscina›› z kamienną przykrywą.”

Opis

Chrzcielnica w typie kielichowym na niewysokiej stopie w kształcie prostopadłościanu o ściętych narożach, przymocowanej do trzonu na rzucie ośmioboku, z gruszkowym nodusem pośrodku, ujętym u dołu parą, a u góry jednym pierścieniem, zwieńczonym pierścieniem i wałkiem. Czarę chrzcielnicy na rzucie koła, pokrytą polichromowanym wzorem geometrycznym, dołem zdobi płaskorzeźbiony motyw ornamentyki akantowej, górą obiega wałek, znajdujący się tuż pod lekko wywiniętym wylewem. Ażurowa czasza osadzona jest na niewysokiej podstawie na rzucie koła. Tworzą ją cztery kabłąki w postaci pary małżowin w kształcie litery „C”, wspierające zwieńczenie w formie zamkniętej korony. Struktura chrzcielnicy utrzymana jest w odcieniach bordo, ciemnej zieleni oraz beżu, detale oraz czasza są złocone i srebrzone.

Całość osadzona jest na niewysokiej, drewnianej podstawie na rzucie koła, wspartej na czterech metalowych nóżkach.

Zarys problematyki artystycznej

Struktura chrzcielnicy w kościele parafialnym w Rzykach powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku, na co wskazuje plastyczna, wklęsło-wypukła forma trzonu, a przede wszystkim ażurowa struktura czaszy. Tworzą ją cztery kabłąki skomponowane z form małżowiny w kształcie litery „C”. Motyw ten jest wariantem ornamentu małżowinowo-chrząstkowego, który wykształcił się w Niderlandach pod koniec XVI wieku, upowszechnił się w Europie w XVII wieku, natomiast u schyłku tego stulecia i w kolejnym występował w wersji bez chrząstki i przybierał formy S- i C-kształtne.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Stan zachowania jest dobry.

Streszczenie

Chrzcielnica w kościele parafialnym w Rzykach powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku. Ażurowa struktura czaszy nawiazuje do stylistyki barokowych pokryw, często wieńczonych motywem spiętych kabłąków.

Jak cytować?

Paulina Chełmecka, "Chrzcielnica", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrzcielnica-57

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności