Najświętsze Serce Jezusa

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Skawina
Miejscowość
Krzęcin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny lewy
Identyfikator
DZIELO/03027
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
koniec XIX lub początek XX wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
olej na płótnie, drewno (?), techniki rzeźbiarskie, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Dzieje zabytku nie są znane. W inwentarzu z 1835 roku odnotowano w tym miejscu drewniany ołtarz z obrazem Ukrzyżowanego Jezusa wymiennie z wizerunkiem św. Rodziny oraz z obrazem Matki Boskiej. W inwentarzu z 1891 roku wspominano już o wizerunku Ukrzyżowanego Jezusa i oleodruku z wizerunkiem św. Józefa. W późniejszym inwentarzu został wymieniony osobno oleodruk z przedstawieniem Najświętszego Serca Jezusa.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta z przedstawieniem Najświętszego Serca Jezusa. W centrum kompozycji Chrystus w ujęciu do kolan. Prawą ręką wskazuje na gorejące serce umieszczone na jego piersi, lewą ma opuszczoną, głowę zwraca w lewo, patrzy w dół. Ma owalną twarz o smutnym wyrazie, brązowe oczy, wąski nos i niewielkie usta, na policzkach delikatny rumieniec. Długie, brązowe włosy spływają mu na plecy, twarz okala broda i wąsy. Partie malowane charakteryzuje delikatny światłocień. Szaty zakrywa aplikowana, srebrzona sukienka przewiązana w pasie oraz złoty płaszcz spięty na dekolcie i przechodzący przez lewe biodro. Wokół głowy promienie nimbu, na głowie złota, zamknięta korona. Tło zakrywa srebrna, nałożona dekoracja wypełniona wicią z kwitnącymi kwiatami.

Zarys problematyki artystycznej

Ukazany w obrazie typ ikonograficzny Najświętszego Serca Jezusa ma rozbudowane znaczenie. Przedstawia Jezusa – Boga – drugą osobę Trójcy Świętej, którego serce stanowi część fizycznego ciała. Oglądamy ludzkie serce w boskiej piersi. Kult tego przedstawienia rozpoczął się w późnym średniowieczu. W XVII wieku był propagowany przez jezuitów, którzy szybko dostrzegli w nim szansę ożywienia pobożności ludowej.
Został jednak oficjalnie zatwierdzony przez kościół dopiero w 1765 roku, a jego doktrynalne znaczenie sformułowano dopiero w 1956 roku (w encyklice Piusa XII „Haurietas Aquas”). W XIX wieku, dzięki wspomnianej działalności jezuitów oraz w wyniku powstania kilku zgromadzeń pw. Najświętszego Serca kult ten nasilił się i zdominował masową pobożność. Wizje i obrazy dewocyjne rozpowszechniały wizerunek Najświętszego Serca Chrystusa z poziomą raną, koroną cierniową, krzyżem czy jak w omawianym dziele – z płomieniami. Realistycznie oddanie widocznych spod sukienki fragmentów ciała oraz ogólny łagodny wyraz pozwalają ujrzeć w nim dzieło końca XIX lub początku XX wieku.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, po konserwacji.

Streszczenie

Obraz z wizerunkiem Najświętszego Serca Jezusa znajdujący się w ołtarzu bocznym kościoła w Krzęcinie został wykonany w końcu XIX lub na początku XX wieku. Szaty oraz tło zostały wykonane osobno i nałożone na obraz.

Bibliografia

Klekot Ewa, "Najświętsze Serce Jezusowe – sceny z życia symbolu" , „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” , s. 55-66

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Najświętsze Serce Jezusa", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/najswietsze-serce-jezusa-2

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności