Matka Boska z Dzieciątkiem Hodegetria Krakowska

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Kocmyrzów-Luborzyca
Miejscowość
Czulice
Miejsce przechowywania
kościół, ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/01103
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
około 1490 roku
Technika i materiał
tempera na desce lipowej, srebrzenie, laserowanie, grawerowanie, puncowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
szerokość – 77,5 cm
wysokość – 114 cm
Autor noty katalogowej
Andrzej Włodarek
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Obraz ufundowany około 1490 roku być może przez właściciela wsi i kolatora kościoła Jana Czulickiego
Historia: obraz był podobno już w 1747 r. restaurowany /zapisek w aktach kościoła/ może o nim pisze w 1863 r. J. Łepkowski /o.c./ że zupełnie z barw obleciały, /S. Tomkowicz, o.c. s.81/ w 1906 r. z wyjątkiem twarzy dziecka/ Ibidem s. 81/ Konserwacja /1996 r./

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta zamkniętego półkoliście. Matka Boska z Dzieciątkiem na ręku przedstawiona frontalnie w półpostaci, z głową lekko przechyloną na lewe ramię. Ręce ugięte w łokciach, lewą podtrzymuje Dzieciątko, wskazując na nie prawą dłonią. Twarz pełna, modelowana światłocieniowo, o dużych oczach, małych ustach i wydatnym podbródku. Cała postać Marii wraz z głową okryta maforionem ozdobionym na brzegach lamówką i spiętym na piersiach ozdobną klamrą z literami: ihs. Lamówka pierwotnie srebrzona i laserowana, ozdobiona malowaną wicią z motywów półpalmet. Spod maforionu widoczne jedynie niewielkie fragmenty sukni ozdobione lamówką, przy dekolcie z minuskułowym napisem: maria, oraz chusta na głowie nieosłaniająca szyi. Dzieciątko siedzi na lewej ręce Marii, zwrócone w trzech czwartych w kierunku widza. Ręce ugięte w łokciach; prawą z palcami ułożonymi w geście błogosławieństwa kieruje w stronę Matki, lewą podtrzymuje kodeks, który opiera na lewym kolanie. Jezus ubrany jest w długą tunikę z długimi, szerokimi rękawami, ozdobioną przy brzegach ozdobną lamówką. Wokół głów koliste nimby z koncentrycznych okręgów. Tło złote.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz z przedstawieniem Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii Krakowskiej z końca XV wieku. Modelunek twarzy oraz szczegółów anatomicznych pozwalają łączyć obraz w Czulicach z Hodegetrią w Starej Błotnicy, a kształt obrazu również z Hodegetrią w Czudcu. Twórca obrazu, nazwany umownie Mistrzem Matki Boskiej z Czulic, zapewne wywodził się z jednej z krakowskich pracowni malarskich.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry. Odnawiany 1747, restaurowany 1901 (Franciszek S. Zitzmann, Kraków), odnawiany 1947 (Glixelli i Najder, pozłotnicy, Kraków), konserwowany 1996- 1997 (Kinga Kuzemczak, Danuta Przęda, Iwona Trzaskalik-Kolarczyk, Kraków)

Streszczenie

Malowane temperą na desce przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ręku w typie Hodegetrii Krakowskiej, ufundowane do kościoła w Czulicach około 1490 roku.

Bibliografia

Łepkowski Józef, "Przegląd zabytków przeszłości z okolic Krakowa", Kraków 1863 , s. 41-41
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Rotter Lucyna, "450 lat kościoła w Czulicach", Kraków 1997
Natanek Piotr, "Informator Archidiecezji Krakowskiej 2000. Parafie i kościoły", Kraków 2000
Rotter Lucyna, "Kościół p.w. św. Mikołaja w Czulicach. Historia i sztuka", Kraków 2004

Jak cytować?

Andrzej Włodarek, "Matka Boska z Dzieciątkiem Hodegetria Krakowska", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-z-dzieciatkiem-hodegetria-krakowska

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności