Epitafium Antoniego Żołędziowskiego

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
Kraków
Gmina
Kraków
Miejscowość
Kraków
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Anny
Kościół
Św. Anny
Miejsce przechowywania
ściana południowa kościoła, pod chórem muzycznym
Identyfikator
DZIELO/23594
Kategoria
epitafium
Ilość
1
Czas powstania
1783 rok
Technika i materiał
marmur dębnicki i paczółtowicki, techniki kamieniarskie; olej na blasze
Autor noty katalogowej
Józef Skrabski
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ksiądz Antoni Żołędziowski, doktor teologii, kanonik krakowski (od 1767) był kilkukrotnym rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i postulatorem w procesie kanonizacyjnym św. Jana z Kęt (1767). Jego epitafium ufundowali Józef Putanowicz i Piotr Rydulski, zapewne po 1783 roku.

Opis

Epitafium w kształcie pionowej płyty, ujętej spływami wolutowymi z kampanulami, z owalnym polem na portret, zwieńczonym profilowanym, falistym gzymsem. U dołu kartusz z herbem własnym (róża przebita strzałą) pod kapeluszem kanonickim, zwieńczony muszlą. Portret ujęty profilowaniem z dwiema zawiniętym na zewnątrz taśmami, przedstawia mężczyznę w popiersiu, w czerwonej pelerynie z zielonymi befkami, z orłem na łańcuchu, z głową ukazaną w trzech czwartych, zwróconą lekko w prawą stronę. Jego twarz jest pełna, o zaczerwienionych policzkach, nos szeroki, oczy otwarte w płytkich oczodołach, spoglądają wprost, usta zamknięte, lekko uśmiechnięte, wyraziście zaznaczone czerwienią. Włosy jasne, zaczesane do tyłu, sięgające szyi, sprawiające wrażenie peruki. Tło nieokreślone, ciemne, w tonacji szarej. Tablica z inskrypcją prostokątna, o zaoblonych, ujętych ceownicami narożach i wyciętych niemal półkoliście krótszych bokach, w niej złocona inskrypcja: "D(EO) O(PTIMO) M(AXIMO) / M. ANTONIUS. ZOŁĘDZIOWSKI / U(TRIUSQUE) J(URIS) S(AGRE) T(HEOLOGIAE) D(OCTOR) P(ROFESSORI) / IN. ACADEMIA. ARCADUM. NORINDUS. CALCEDONIUS. / RECTOR. UNIVERSITATIS. SEPTENNIO. MAGNIFICUS. / PROCANCELLARUS. / CRACOVIENSIS. CATHEDRALIS. CANONICUS. / APUD. S(UMMI) P(ONTIFICES) MM. / BENEDICTUM. XIV. CLEMENTEM. XIII. / PRO. REFERENDO. III. ALBUM. SANCTORUM. / DIVO. IOANNE. CANTIO. / TRIBUS. LUSTRIS. / FELIX. IN. URBE. POSTULATOR. / PIUS. IUSTUS. LIBERALIS. CARUS. / CUM. VIXISSET. TERRIS. ANNOS. LXXII. / ASTRA. PETIIT. / AE. C. MDCCLXXXIII. IX. KAL(ENDAS) SEPTEMBRIS. / HIC. / RESURRECTIONEM. MORTUORUM. / ET. / VITAM. VENTURI. SECULI. / EXPECTAT. / M(AGNAE) M(AGISTRI) IOSEPHUS. ALOYSIUS. PUTANOWICZ. / PETRUS. IOSEPHUS. RYDULSKI. / SACREA. THEOLOGIE. DOCTORES. / MAESTI. GRATI. EXEQVUTORES. / POSUERE".

Zarys problematyki artystycznej

Epitafium należy do grupy identycznych dzieł powstałych w ośrodku kamieniarskim w Dębniku koło Krakowa. Pięć takich samych epitafiów zamówił biskup Franciszek Potkański do katedry na Wawelu w celu upamiętnienia zasłużonych dla katedry dostojników. W ten sposób uhonorowano w 1786 roku Stanisława Chomentowskiego, wojewodę mazowieckiego (zm. 1728). Identyczne epitafia, cechujące się wręcz rokokową formą, lekkim i delikatnym rysunkiem, z kampanulami po bokach i z owalnym portretem zwieńczony falistym gzymsem upamiętniają Stanisława Hieronima Podkańskiego w kościele dominikanów w Krakowie (ok. 1780), Ignacego Bieńkowskiego w kościele w Kijach (1793) i księdza Jana Józefa Rygalskiego w tym samym kościele św. Anny. Autor portretu w epitafium nie jest znany. Niewykluczone, że jego pierwowzorem jest portret zasłużonego akademika autorstwa Tadeusza Kuntze-Konicza w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego z około 1767 roku. Identyczny jest charakterystyczny uśmiechnięty wyraz twarzy, modelunek włosów przypominających perukę oraz czerwona peleryna z orłem na piersi.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 4: Miasto Kraków, cz. 2: Kościoły i klasztory śródmieścia, z. 1", Warszawa 1971

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Józef Skrabski, "Epitafium Antoniego Żołędziowskiego", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2020, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/epitafium-antoniego-zoledziowskiego

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności