Św. Anna ze św. Joachimem i Marią (Nauczanie Marii?)

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Sebastiana
Tagi
malarstwo XIX wieku Rodzina Marii sztuka pierwszej połowy XIX wieku
Miejsce przechowywania
południowa ściana prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/09080
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza ćwierć XIX wiek
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 66 cm
wysokość – 88 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz przedstawiający św. Annę ze św. Joachimem i Marią (Nauczanie Marii?) powstał w pierwszej ćwierci XIX wieku.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta. Pośrodku znajdują się siedzący frontalnie na ławie św. Anna i św. Joachim. Święta Anna z głową skierowaną w prawo, obiema rękami podtrzymuje na kolanach niemowlę zawinięte w becik obwiązany wstążką. Jej twarz jest owalna, o podkreślonych starczych rysach, okrągłych półprzymkniętych oczach, prostym nosie i małych ustach. Ubrana jest w zieloną suknię oraz czerwony płaszcz zarzucony na ramiona, na głowie ma biały welon, na stopach sandały. Święty Joachim głowę kieruje w lewo, w obu dłoniach trzyma otwartą księgę. Twarz ma pociągłą, z oczami skierowanymi w dół, ostrym nosem i pełnych ustach, okoloną długą, siwą brodą opadającą na pierś oraz krótkimi włosami. Ubrany jest w niebieską tunikę oraz żółty płaszcz zarzucony na plecy i ramiona, opadający na kolana, na stopach ma sandały. Nad obiema postaciami unosi się gołębica Ducha Świętego. Scena na neutralnym jasnobrązowym tle. W górnych narożach obrazu podwieszone jasnobrązowe kotary. Kolorystyka ciepła, z przewagą brązów i żółcieni. Obraz w drewnianej, profilowanej ramie.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz został wykonany na stosunkowo niskim poziomie formalnym. Cechują go duże uproszczenia w zakresie kompozycji oraz kształtowania postaci, pozbawionych pogłębionego modelunku czy swobodnego upozowania.
Rodzice Marii – Anna i Joachim – nie zostali wymienieni w Piśmie Świętym, jakkolwiek znani są z przekazów apokryficznych i legend. Oboje w ikonografii przedstawiani byli jako starsze osoby, gdyż doczekali się potomstwa w późnym wieku.
Obraz ukazuje św. Annę, św. Joachima i Marię w nietypowej ikonografii. Dzieło nawiązuje do przedstawień Nauczania Marii, w których to św. Anna zazwyczaj nauczała Marię ukazaną jako dziewczynkę, na drugim planie zaś znajdował się św. Joachim, a nad nimi gołębica Ducha Świętego. W związku z rozwijającym się kultem św. Anny, to ona stanowiła główną postać tego rodzaju przedstawień. Anna miała pouczyć Marię o tym, że zostanie matką Zbawiciela. Według apokryfu wiedzę tę zaczerpnęła z anielskiego objawienia (ProtEwJk IV, 1) oraz z proroctwa Izajasza: „Oto Panna pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem Emmanuel” (Iz 7, 14). Wielicki obraz dowodzi, że malarz nie rozumiał znaczenia treści i wymowy ideowej tematu Nauczania Marii, ponieważ przedstawił św. Annę trzymającą w rękach niemowlę, obok św. Joachima, który czyta księgę.



Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia i zabrudzenia warstwy malarskiej całego obrazu. Lekko przybrudzona warstwa malarska, spękania farby.

Streszczenie

Obraz przedstawiający św. Annę ze św. Joachimem i Marią powstał w pierwszej ćwierci XIX wieku. Dzieło nawiązuje do przedstawień Nauczania Marii, jakkolwiek odbiega od właściwej ikonografii tego tematu.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Biernacka Małgorzata, Dziubecki Tomasz, Graczyk Hanna, Pasierb Janusz Stanisław, "Maryja Matka Chrystusa", Warszawa 1987
Seibert Jutta, "Leksykon sztuki chrześcijańskiej", Kielce 2007

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Anna ze św. Joachimem i Marią (Nauczanie Marii?)", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-anna-ze-sw-joachimem-i-maria-nauczanie-marii

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności