Matka Boska z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
oświęcimski
Gmina
Zator
Miejscowość
Palczowice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Zator
Parafia
Św. Jakuba
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny, lewy
Identyfikator
DZIELO/05203
Kategoria
obraz
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
olej na desce
Wymiary podstawowe
szerokość – 70 cm
wysokość – 100 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Chełmecka
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta zamknięty półkolistym łukiem nadwieszonym z wizerunkiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Ukazana w półpostaci Maria jest zwrócona lekko w lewą stronę. Owalną twarz charakteryzują delikatne rysy z cienkimi łukami ciemnych brwi, wzniesionym do góry wzroku, długim, prostym nosem, drobnymi ustami i delikatnie podkreślonym podbródku. Maria ma na sobie jasnoczerwoną suknię oraz ciemnoniebieski płaszcz osłaniający głowę i ramiona, o prawej pole podwiniętej pod lewą rękę, obszyty wąską, złoconą lamówką, z motywem krzyża nad czołem Marii i gwiazdą na jej prawym ramieniu. Na uniesionych na wysokości talii, skrzyżowanych w nadgarstkach rękach trzyma Dzieciątko; prawa dłoń o wyprostowanym palcu wskazującym i środkowym, w lewej trzyma białą chustę. Jezus zwrócony jest w trzech czwartych w prawo. Przechyloną w bok głowę charakteryzuje zaokrąglona twarz o pełnych rysach, z wyraźnymi łukami ciemnych brwi, dużymi skierowanymi na Marię oczami, długim nosem, kształtnymi ustami i wyraźnie zaznaczonym podbródku. Kręcone, zaczesany do tyłu włosy odsłaniają ucho. Jezus ma na sobie długą, ciemnopomarańczową suknię, a na stopach sandały. Lewą ręką podtrzymuje zamkniętą księgę w czarnej oprawie, prawą unosi w geście błogosławieństwa. Głowy postaci okalają nimby. Tło jest w odcieniach ciemnego pomarańczu i ochry.

Zarys problematyki artystycznej

Od połowy XVII wieku na terenie Polski zaczęły rozprzestrzeniać się wizerunki maryjne wzorowane na przedstawieniu Matki Boskiej Śnieżnej z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Z nazwą wizerunku wiąże się legenda powstania najstarszego kościoła pod wezwaniem maryjnym w Rzymie. Według niej w nocy 3 sierpnia 352 papieżowi Liberiuszowi i patrycjuszowi Janowi miała się ukazać we śnie Matka Boska z poleceniem wzniesienia kościoła w miejscu, gdzie następnego dnia będzie znajdował się śnieg. Owa świątynia stała się najstarszym sanktuarium maryjnym, natomiast otoczony wielkim kultem, dwunastowieczny wizerunek Madonny z końcem XVI wieku zaczęto nazywać Różańcowym.

Ikonografię przedstawienia charakteryzuje typowy układ sylwetek postaci, gdzie Maria trzymane na lewym przedramieniu Dzieciątko obejmuje prawą ręką w charakterystycznym geście wyprostowanych dwóch palców, podkreślającym tym samym dwoistą naturę Jezusa. Dzieciątko zaś w lewej ręce trzyma zamkniętą księgę Ewangelii, prawą wyciąga w geście błogosławieństwa.

Ogromna popularność wizerunku maryjnego w typie Matki Boskiej Śnieżnej rozwinęła się dzięki wiązanemu z obrazem zwycięstwu pod Lepanto, gdzie wojska chrześcijańskie pokonały oddziały tureckie. „Odtąd wizerunek ten stał się ogromnie aktualny z uwagi na zagrożenie tureckie”. Jednym z obrazów, jakie zapoczątkowały liczne przedstawienia wspomnianego typu ikonograficznego na terenie Małopolski, jest obraz w kościele z Zielenicach, którego sprowadzenie z Rzymu miejscowa tradycja wiązała z 1613 rokiem.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny; spore ubytki, przetarcia warstwy malarskiej.

Streszczenie

W jednym z ołtarzy bocznych w kościele parafialnym w Palczowicach znajduje się osiemnastowieczny wizerunek Madonny z Dzieciątkiem prezentujący przedstawienie w typie Matki Boskiej Śnieżnej.

Jak cytować?

Paulina Chełmecka, "Matka Boska z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-z-dzieciatkiem-54

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności