Architektura gotycka w Małopolsce

Długość
Etap edukacyjny
bez ograniczeń wiekowych
Tematyka
architektura, architektura gotycka, architektura murowana, gotyk
Szacowany czas zwiedzania

Zabytki na trasie

  1. Bolechowice
    Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła

    Kościół parafialny w Bolechowicach jest typową dla regionu Małopolski budowlą wieloetapową. Najstarsze części, czyli prezbiterium oraz zakrystia powstały w XIV wieku. Nawa główna pochodzi z XVII wieku. Wybudowana z zamiarem powiększenia kościoła część chórowa oraz wieża powstały na początku XX wieku według projektu Kazimierza Wyczyńskiego.

  2. Raciborowice
    Kościół św. Małgorzaty

    Pierwsza drewniana świątynia w Raciborowicach notowana była w XIV wieku. Murowane prezbiterium obecnego kościoła wzniesiono około 1460 roku staraniem Pawła z Zatora, proboszcza raciborowickiego i kanonika krakowskiego (zm. 1463). Z inicjatywy Jana Długosza, który po Pawle został tenutariuszem wsi, kontynuowano budowę. Z jego fundacji wzniesiono nawę z kruchtą, zasklepiono prezbiterium, zakrystię i nawę oraz wybudowano wolnostojącą dzwonnicę. Prace te były wykonywane w latach 1471-1476.
    Kościół w Raciborowicach należy do grupy budowli związanych z mecenatem Jana Długosza, obok świątyń w Chotlu, Odechowie i Szczepanowie, a także domów dla duchowieństwa i burs. Wszystkie one mają wspólne cechy w zakresie rozwiązań architektonicznych i detalu określane mianem „stylu Długoszowego”.

  3. Igołomia
    Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

    Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny ufundował w 1385 roku pleban Świętosław z Szańca, herbu Prus. Konsekracji świątyni dokonał 12 maja 1420 sufragan krakowski Jarosława z Lublina, biskup laodycejski. Architektura budowli reprezentuje styl gotycki, jednak kościół był wielokrotnie przebudowany, przez co w większości utracił swoje pierwotne cechy stylowe. Z poprzedniego założenia zachowało się jedynie prezbiterium ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym (XV w.); wschodnia część nawy; ostrołukowe, zamurowane okno oraz szkarpy, które wspierają mury zewnętrze. Do najstarszego wyposażenia kościoła należą: rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z pierwszej ćwierci XV wieku, krucyfiks z przełomu XVI i XVII wieku, relikwiarz późnogotycki z 1545 roku oraz puszka z XVI wieku. Na uwagę zasługują ołtarze fundacji księdza Andrzeja Dominika Lipiewicza z 1766 roku.

  4. Wawrzeńczyce
    Kościół św. Marii Magdaleny

    Pierwotny kościół został ufundowany w 1223 roku przez Iwona Odrowąża, biskupa krakowskiego, obecny pochodzi w części z XV wieku, a jego najstarszym elementem jest prezbiterium pochodzące z drugiej połowy XIII wieku. Korpus był przekształcany w XIV, XV, XVII i na przełomie XVII i XVIII wieku. Od południa przylega do budynku kaplica z lat 1919- 932 według projektu architekta Bogdana Tretera. Sklepie korpusu i chór muzyczny zostały wybudowane po 1914 roku. Prócz prezbiterium najstarszymi elementami wystroju są gotyckie portale i obramienia okien. Wart uwagi jest ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej z Dzieciątkiem Jezus z 1741 roku, złożony z fragmentów pochodzących z różnych epok oraz szereg epitafiów ufundowanych przez miejscowe rodziny.

  5. Niepołomice
    Kościół Dziesięciu Tysięcy Męczenników

    Kościół zbudowany z cegły w wątku polskim, z użyciem ciosu do detalu architektonicznego, położony na południe od rynku. Jednonawowy, dwuprzęsłowy, z węższym, niższym dwuprzęsłowym prezbiterium zamkniętym pięciobocznie. Przy prezbiterium od północy dawna zakrystia (obecnie kaplica świętych Męczennic), zamknięta od wschodu dwubocznie, w narożu z korpusem z wieżyczkę schodową, a od południa zakrystia nowa, na rzucie prostokąta. Do nawy przylegają dwie kaplice: od północy kaplica Lubomirskich, założona na rzucie kwadratu, nakryta kopułą, a od południa kaplica Branickich, także na rzucie planie kwadratu z kopułą. Przy korpusie od zachodu piętrowa kruchta, pierwotnie otwarta w przyziemiu od północy, zachodu i południa ostrołukowymi arkadami. Arkada tęczy ostrołukowa. Sklepienie prezbiterium, zakrystii i obu kondygnacjach kruchty krzyżowo-żebrowe, w korpusie, pierwotnie trójprzęsłowym, pierwotnie sklepienie o polach trójkątnych z trójpromieniem, wsparte na dwóch dziesięciobocznych filarach, obecnie kolebkowo z lunetami. Żebra w prezbiterium i zakrystii o profilu żłobkowym, w kruchcie - gruszkowym. W prezbiterium służki cylindryczne, nadwieszone na oplecionych liśćmi wspornikach oraz rzeźbione zworniki z przedstawieniem Głowy Chrystusa i motywami roślinnymi. Ściany rozczłonkowane wykonanymi w czarnego marmuru arkadami, zamkniętymi łukiem półkolistymi. Okna ostrołukowe , obustronnie rozglifione z krzyżowym laskowaniem, w ścianie północnym prezbiterium ślepe. Kościół opięty przyporami. Elewacje na cokole, z profilowanymi gzymsami cokołowymi, kapnikowym i koronującym. Szczyty zwieńczone kwiatonami, z których zachodnie z krzyżem. Portale kamienne, ostrołukowe: zachodni profilowany, z ażurowym maswerkiem; drugi w prezbiterium do zakrystii, profilowany; trzeci do wieżyczki schodowej. Kościół wzniesiony w latach około 1350-1358,1360-1370 (kruchta zachodnia z końca XV wieku?), z fundacji króla Kazimierza Wielkiego, powiększony i przekształcony w okresie baroku.

  6. Myślenice
    Kościół św. Jakuba

    Kościół pw. św. Jakuba w Myślenicach został wzniesiony w pierwszej połowie XV wieku. Mimo znacznych przekształceń, jakim został poddany pod koniec XIX wieku, budowla stanowi jeden z ciekawszych przykładów sakralnej architektury gotyckiej powiatu myślenickiego.

  7. Zator
    Kościół św. św. Wojciecha i Jerzego

    Wzniesiony około 1400 roku, z kamienia łamanego, ciosu i cegły oraz ciosu do detalu architektonicznego. Położony na wschód od rynku, w pobliżu zamku. Gotycki, wielokrotnie przekształcany (m.in. 1766, 1836 według projektu F.M. Lanciego). Orientowany, trójnawowy, czteroprzęsłowy, halowy, z dwuprzęsłowym zamkniętym wielobocznie prezbiterium. Przy prezbiterium od północy zakrystia piętrowa (nadbudowana 1915 r.). W północno-zachodnim narożu korpusu wieża na rzucie kwadratu, pięciokondygnacyjna , zwieńczona hełmem z wieżyczkami. Przy nawach bocznych od wschodu poligonalne kaplice, przy korpusie od zachodu i północy kruchty. Arkada tęczy ostrołukowa. W prezbiterium sklepienie krzyżowo-żebrowe na wspornikach. W korpusie zachowane nasady gotyckich sklepień żebrowych, obecnie żelbetowy strop (około 1960 r.). Trzy portale kamienne: ostrołukowy i zamknięte łukiem w ośli grzbiet. Mury opięte przyporami, szczyt zachodni schodkowy ze sterczynami; dachy dwuspadowe.

Celem zorganizowania wycieczki skontaktuj się z parafiami

Wawrzeńczyce
Parafia Św. Marii Magdaleny

Adres Wawrzeńczyce 388
32‑125 Wawrzeńczyce

Telefon +48 12 287 40 31

Igołomia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Adres Igołomia 124
32-126

Telefon +48 12 287 30 50

Bolechowice
Parafia Parafia Św. Apostołów Piotra i Pawła

Adres Winnica 3
32‑082

Telefon +48 12 285 11 87

Adres e-mail bolechowiceparafia@gmail.com

Strona www http://parafiabolechowice.pl

Niepołomice
Parafia Najświętszej Panny Marii i Dziesięciu Tysięcy Męczenników

Adres Piękna 2
32-005

Telefon 12 281 10 41, 609 811 041

Adres e-mail kancelaria@parafianiepolomice.pl

Strona www http://parafianiepolomice.pl/

Zator
Parafia Św. Wojciecha i św. Jerzego

Adres Plac Kościuszki 3
32-640

Myślenice
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Adres ul. Królowej Jadwigi 5
32-400 Myślenice

Telefon 12 272 12 37

Adres e-mail sanktuarium@myslenice.pl

Strona www sanktuarium.myslenice.pl

Raciborowice
Parafia Św. Małgorzaty

Adres Raciborowice 2
30-091

Telefon 12 387 70 06

Adres e-mail w.racibor@neostrada.pl

Strona www www.parafia-raciborowice.pl/

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności