Najstarsze polichromie Małopolski (1350-1500)

Długość
Etap edukacyjny
liceum, studenci
Tematyka
gotyk, ikonografia, malarstwo patronowe, malarstwo ścienne, święci
Szacowany czas zwiedzania

Zabytki na trasie

  1. Rudawa
    Polichromia ścienna

    Fragmenty polichromii odkryte w 1963 roku w prezbiterium kościoła w Rudawie powstały najprawdopodobniej w 1476 roku. Jedną z postaci identyfikuje się jako św. Krzysztofa.

  2. Niepołomice
    Polichromia we wnękach podokiennych w prezbiterium

    Malowidła z przedstawieniem św. Michała Archanioła pokonującego szatana i św. Jerzego walczącego ze smokiem zostały wykonane na ścianie północnej w dwóch wnękach podokiennych w prezbiterium w Niepołomicach. Ich powstanie około 1358 roku łączone jest z fundacją króla Kazimierza Wielkiego. W obu przedstawieniach widoczny jest wpływ twórczości Tommaso da Modena.

  3. Niepołomice
    Polichromia w starej zakrystii

    Powstanie dekoracji malarskiej starej zakrystii zwanej także oratorium królewskim w Niepołomicach wiązane jest z inicjatywą bądź fundacją królowej Elżbiety Łokietkówny. Malowidła powstały w dwóch etapach: etap pierwszy po 1358 roku i etap drugi w latach 1360-1370 lub 1370-1375 (?). Od XVII wieku wszystkie malowidła były pokrywane kolejnymi warstwami pobiały i polichromii. Pierwsze odkrywki gotyckich malowideł wykonał zapewne w latach 1913-1916 J. Makarewicz. Zachowana polichromia tworzy z gotycką architekturą starej zakrystii harmonijną całość. W górnej strefie oratorium wyobrażono cykl hagiograficzny, składający się z sześciu scen namalowanych w ostrołukowych polach, wyznaczonych łukami tarczowymi sklepień i ujętych w obramienia z plastycznie malowanych zębów. Poniżej partię środkową ścian zajmował pas z naturalnej wielkości postaciami kobiecymi, ukazanymi powyżej kolan. Z namalowanych dwunastu świętych do naszych czasów przetrwało tylko sześć. espół malowideł zachowanych w oratorium królewskim w Niepołomicach stanowi jedyny tego rodzaju typ italianizujących malowideł ściennych, który dotrwał do naszych czasów na terenach Polski. Niestety stan jego zachowania nie pozwala na jednoznaczną ich interpretację. Uwzględniając cechy formalne można wysnuć przypuszczenie, że Mistrz Malowideł Niepołomickich wywodził się ze środowiska reprezentującego średni poziom artystyczny, być może z obszarów Północnych Włoch z okolic Werony i Trydentu, który znał dekoracje powstałe w środowisku dworu papieskiego w Awinionie, a do Polski trafił za sprawą licznych kontaktów dworu polskiego z dworem papieskim lub węgierskim. Z racji na duży stopień zniszczenia niepołomickich malowideł bardzo trudno przedstawić ich jednoznaczną interpretację treściowo-ideową.

  4. Łopuszna
    Polichromia

    Najstarsze partie polichromii pochodzą z około 1500 roku. Zostały później użyte do oszalowania ścian i powały kuchty frontowej i odkryte w czasie remontu w 1932 roku. Można oglądać jej fragmenty na stropie przedsionka przed wieżą, belce tęczowej i parapecie chóru, choć w większości to rekonstrukcja. Dalsze partie zostały wykonane w 1935 roku przez Władysława Cichonia, Adama Dobrzańskiego i Eugeniusza Pisarka.

  5. Dębno Podhalańskie
    Polichromia

    Całościowa dekoracja stropów i ścian kościoła oraz elementów wyposażenia świątyni (ambona, chór muzyczny, ławka kolatorska), wykonana w technice klejowej przy użyciu skórzanych patronów , składające się z 77 różnorodnych motywów układanych w dekoracyjne pasy.

  6. Niedzica
    Polichromia ścian prezbiterium i ściany północnej nawy.

    W czasie prac konserwatorskich w kościele w latach 1984-1998 na ścianach prezbiterium i ścianie północnej nawy odsłonięto gotycką polichromię oraz rysunki. Rysunek Grupy Ukrzyżowania pochodzi z przełomu XIV i XV wieku. Cykl malowideł ściennych o tematyce pasyjnej i dydaktycznej z łacińskimi napisami w prezbiterium datowany jest na około 1420 rok. Natomiast freski na północnej ścianie nawy (Wjazd Chrystusa do Jerozolimy, Szymon Cyrenejczyk niosący krzyż, Spotkanie Jezusa ze św. Weroniką (?), Dziesięcioro Przykazań, Siedem Grzechów Głównych) powstały po 1501 roku. Odkryto także zacheuszki oraz nieokreślone rysunki i napisy.

Celem zorganizowania wycieczki skontaktuj się z parafiami

Rudawa
Parafia Wszystkich Świętych

Adres Rynek 5
32-064 Rudawa

Telefon 12 283 80 24

Adres e-mail kancelaria@parafiarudawa.pl

Łopuszna
Parafia Świętej Trójcy

Adres ul. Gorczańska 1
34-432 Łopuszna k/Nowego Targu Polska

Telefon +48(18) 265-35-20

Adres e-mail parafia@parafialopuszna.pl

Strona www www.parafialopuszna.pl

Dębno Podhalańskie
Parafia Parafia św. Michała Archanioła

Adres Kościelna 42
34-434 Dębno

Telefon +48 (018) 275-17-97

Adres e-mail debno@diecezja.pl

Strona www debno.jdm.host

Niepołomice
Parafia Najświętszej Panny Marii i Dziesięciu Tysięcy Męczenników

Adres Piękna 2
32-005

Telefon 12 281 10 41, 609 811 041

Adres e-mail kancelaria@parafianiepolomice.pl

Strona www http://parafianiepolomice.pl/

Niedzica
Parafia Św. Bartłomieja Apostoła

Adres 3 Maja 91
34-441

Telefon +48 18 262 94 28

Strona www http://parafianiedzica.pl

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności