Architektura sakralna Franciszka Mączyńskiego

Długość
Etap edukacyjny
studenci
Tematyka
architektura, modernizm
Szacowany czas zwiedzania

Zabytki na trasie

  1. Bachowice
    Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

    Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bachowicach został wzniesiony w latach 1920-1925 według projektu krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego. Ze źródeł wiadomo, że w miejscowości do końca XVIII wieku istniała drewniana świątynia nosząca wezwanie św. Bartłomieja. Kościół ten, został rozebrany z polecenia władz austriackich. Budowę nowego budynku prowadzono (z przerwami) w latach 1920-1925, a 6 grudnia 1925 uwieńczyła ją uroczysta konsekracja, której w imieniu arcybiskupa Sapiehy dokonał prałat Adama Podwin. Do 1932 roku trwały jeszcze prace nad wykończeniem budowli (m.in. fasady) oraz wyposażeniem świątyni. Pod względem stylu kościół w Bachowicach to niewielkich rozmiarów świątynia o formach tradycyjnych, nawiązujących do historycznych rozwiązań, które jednak uległy pewnej modernizacji. Autor projektu Franciszek Mączyński zaliczany jest do grona najważniejszych twórców w krakowskim środowisku architektonicznym przełomu XIX i XX wieku. W czasie trwającej kilkadziesiąt lat kariery zawodowej zaprojektował wiele gmachów użyteczności publicznej m.in. w Krakowie, Katowicach i Zakopanem, a także liczne kamienice i domy prywatne oraz kościoły. Świątynia w Bachowicach rzadko jest wymieniana w kontekście twórczości architekta, zapewne dlatego, że podczas budowy kościoła znacząco zmodyfikowano projekt Mączyńskiego (m.in. zrezygnowano z wznoszenia wieży, zmieniono układ fasady). Podpis i pieczątka architekta widnieją na projektach kościoła przechowywanych w archiwum parafialnym w Bachowicach.

  2. Mogilany
    Kościół św. Bartłomieja

    Kościół został wymurowany wraz z kaplicą św. Mikołaja w 1604 roku z funduszy Mikołaja Borka z Trzcińca. W pierwszej połowie XIX wieku przedłużono nawę i dobudowano kruchtę zachodnią, w 1929 roku przebudowano go według planów Franciszka Mączyńskiego, a w 1975 roku według planów architekt Wandy Łopatowej. Najciekawszymi zabytkami kościoła są ołtarz główny z około 1700 roku z nastawą utworzoną z ażurowo potraktowanej wici winnej latorośli, manierystyczny ołtarz boczny oraz siedemnastowieczna chrzcielnica z warsztatu Santi Gucciego.

  3. Zembrzyce
    Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela

    Kościół św. Jana Chrzciciela w Zembrzycach wybudowała firma „Karl Korn” z Bielska w latach 1911-1913 według projektu Franciszka Mączyńskiego. Karol Korn (1852-1906) był architektem i budowniczym pochodzenia żydowskiego, tworzącym głównie w Bielsku. W latach 1921-1922 pomimo trudnej sytuacji ekonomicznej przystąpiono do wyposażenia nowej świątyni. Jako materiału użyto drewna dębowego z rozebranego kościoła, z którego zrobiono ławki. Pierwotnie ołtarz główny miał wykonać stolarz o nazwisku Kowol z Zakopanego, z którym w październiku 1919 roku podpisano umowę. Kowol umowy tej jednak nie dotrzymał. Dopiero w 1922 roku, dzięki dodatkowej kwocie ofiarowanej przez Jana Zawiłę ołtarz wykonał krakowski rzemieślnik Franciszek Maćkowski. Z dawnego drewnianego kościoła przeniesiono: chrzcielnicę z XVI wieku, ołtarze boczne, dwa krucyfiksy i kilka obrazów. W świątyni znajdują się również dwa obrazy Matki Boskiej Zembrzyckiej: jeden z pierwszej ćwierci XV wieku oraz drugi z 1674 roku, przyozdobiony srebrną sukienką w 1889 roku.

  4. Lipnica Mała
    Kościół św. Stefana

    Obecny kościół św. Stefana w Lipnicy Małej jest kolejną budowlą sakralną stojącą w tym miejscu. Pierwszą świątynię wzniesiono tu w 1804 roku, rozbudowując osiemnastowieczną kaplicę. Parafię dla Lipnicy Małej erygowano w 1919 roku. Na początku lat trzydziestych XX wieku powzięto pomysł budowy nowego kościoła. Projekt wykonał krakowski architekt Franciszek Mączyński. Fundamenty wzniesiono w 1933 roku, w 1936 roku ukończono budowę prezbiterium i nawy głównej, a w 1939 roku doprowadzono do końca budowę wieży kościelnej. W 1942 roku poświęcenia budowli dokonał delegat biskupa Spiskiej Kapituły ksiądz Józef Slanicay. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku z inicjatywy proboszcza Andrzeja Leśniaka rozbudowano kościół poprzez dodanie naw bocznych oraz przebudowano wieżę. Projekt powiększenia świątyni wykonał architekt Eugeniusz Gryglak, natomiast przebudowę wieży zrealizowano według projektu profesora Witolda Cęckiewicza. Prace prowadzono w latach 1994–1999. W 2008 roku miejscowi artyści Magdalena i Marian Smreczakowie wykonali ołtarz główny, a w 2014 roku zamontowano nowe witraże wykonane przez Dariusza i Agatę Loga. Konsekracja rozbudowanego i odnowionego kościoła w Lipnicy Małej odbyła się 21 maja 2016. Dokonał jej kardynał Stanisław Dziwisz.

Celem zorganizowania wycieczki skontaktuj się z parafiami

Mogilany
Parafia Św. Bartłomieja Apostoła

Adres ul. Krakowska 2
32-031 Mogilany

Telefon tel. 12-270-10-15 (Ksiądz proboszcz), 12-270-10-26 (Księża wikariusze)

Adres e-mail www.parafia.mogilany.pl

Strona www parafia.mogilany@op.pl

Bachowice
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bachowicach

Adres Ul. ks. Gołby 18b
34‑116 Spytkowice

Telefon +48 33 879 11 86

Lipnica Mała
Parafia Parafia Św. Stefana

Adres Lipnica Mała 347
34-482 Lipnica Mała

Telefon (18) 275 25 46

Adres e-mail parlipnicamala@wp.pl

Strona www http://parafia.lipnicamala.pl

Zembrzyce
Parafia Narodzenia św. Jana Chrzciciela

Adres ul. Kościelna 124
34-210

Telefon +48 (33) 874 60 27

Strona www www.parafiazembrzyce.pl

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności