Nowa Góra

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Krzeszowice
Autor opracowania
Stanisław Witecki
Uznanie autorstwa 4.0

Zabytki

Parafie

Opis topograficzny

Nowa Góra położona jest na północ od Rowu Krzeszowickiego, na Płaskowyżu Ojcowskim i zarazem na skraju Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jest to teren bogaty w zasoby mineralne, o urozmaiconej rzeźbie, z licznymi pofałdowaniami i pagórkami. Centrum wsi mieści się na wzgórzu wznoszącym się od 375 do 474 m n.p.m. Przez miejscowość nie przypływa żadna duża rzeka, lecz jej granice wyznaczają małe potoki – Miękinia i Czernka będące dopływami Rudawy. Okolice Nowej Góry są silnie zalesione. Tworzą bory szpilkowe z przewagą sosny. Obecnie miejscowość znajduje się w granicach gminy Krzeszowice, historycznie miasteczko związane było z powiatem proszowickim.

Streszczenie dziejów

Dzieje Nowej Góry sięgają 1276 roku, kiedy to w dokumentach został odnotowany pleban miejscowej parafii Jan syn Trojana. Miejscowość należała wtedy do księcia krakowskiego, a na jej terenie, jak można sądzić z nazwy, znajdowały się kopalnie. Galman, z którego odzyskiwano ołów i srebro, na pewno wydobywano między 1398 a 1402 rokiem, kiedy król Władysław Jagiełło darował wieś Janowi Tęczyńskiemu. Władca ten przed 1422 rokiem nadał Nowej Górze prawa miejskie i od tej pory stała się miastem prywatnym. W rękach Tęczyńskich pozostała do połowy XVII wieku, by następnie drogą małżeństw i spadków przejść kolejno w ręce Opalińskich, Lubomirskich i Czartoryskich. Wreszcie Izabela z Czartoryskich Lubomirska w 1816 roku przekazała miejscowość swoim wnukom i od tego czasu aż do końca drugiej wojny światowej Nowa Góra należała do Potockich. W XIX wieku kończyły się złoża galmanu, a uprzemysłowienie doprowadziło do upadku tkactwa. Miejscowość podupadła tak bardzo, że w latach trzydziestych XX wieku utraciła prawa miejskie, a w 1974 roku włączono ją do gminy Krzeszowice.

Dzieje miejscowości

Najstarsza wzmianka o miejscowości pochodzi z przywileju wystawionego w 1276 roku przez księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego dla późniejszego wojewody krakowskiego Wierzbięty w sprawie przeniesienia wsi Przeginia na prawo niemieckie. Wśród świadków wystawienia dokumentu wymieniono Jana syna Trojana z Góry. Można więc sądzić, że pod koniec XIII wieku miejscowość była na tyle duża, by utrzymać samodzielną parafię. W 1336 roku ranga ośrodka jeszcze wzrosła, gdy Nowa Góra została siedzibą rozległego dekanatu. Nazwa miejscowości oznaczająca w języku staropolskim kopalnię świadczy, że od początku istnienia jej gospodarka była oparta na górnictwie. Na terenie wsi wydobywano galman, z którego odzyskiwano ołów i srebro. Pierwsze pewne informacje o funkcjonowaniu kopalni w okolicach miejscowości pochodzą jednak dopiero z przełomu XIV i XV wieku.
Między 1398 a 1402 rokiem król Władysław Jagiełło podarował miejscowość kasztelanowi krakowskiemu Janowi Tęczyńskiemu wraz z wsiami Miękinia, Czerna, Ostrężnica, Myślachowice i Luszowice oraz kopalniami ołowiu. Od tego czasu Nowa Góra stała się własnością rycerską, a niedługo później uzyskała prawa miejskie. W 1402 roku wymieniana była jeszcze wśród pozostałych wsi należących do Tęczyńskich, ale już w 1422 roku ławnicy z Nowej Góry zasiadali w Sądzie Wyższym Prawa Niemieckiego w Krakowie. Janusz Kurtyka wysunął hipotezę, że przeniesienie wsi na prawo miejskie miało miejsce w 1421 roku. Inicjatywa lokacji miasta mogła wyjść od Anny kasztelanowej wojnickiej, wdowy po Andrzeju, bracie Nawoja z Tenczyna, która po mężu otrzymała zamek Tenczyn wraz z kluczem, do którego należała m.in. Nowa Góra. W całym tym przedsięwzięciu miał jej pomóc burgrabia Hynek z Gorenic, prawdopodobnie pierwszy wójt Nowej Góry. W 1438 roku w dokumentach podziału majątku Tęczyńskich miejscowość była już wprost nazywana miastem.
W połowie XV wieku w Nowej Górze funkcjonował w pełni ukształtowany samorząd miejski z ławą i przewodniczącym jej wójtem oraz radą z burmistrzem na czele. Jego działalność była rejestrowana w prowadzonych przez miejscową kancelarię księgach, których najstarsze fragmenty z 1499 roku zachowały się w zbiorach Zakładu im. Ossolińskich we Wrocławiu. Większość nowożytnych ksiąg miejskich jest natomiast przechowywana w Archiwum Narodowym w Krakowie. Nowa Góra była miastem prywatnym, w związku z czym jej samorząd był ograniczony przez władzę burgrabiów tenczyńskich reprezentujących właścicieli miasta. Mieli oni m.in. prawo do przewodniczenia ławie miejskiej, a gdy na ich wniosek zbierał się sąd składający się zarówno z ławników jak i rajców nowogórskich, pełnił on funkcję sądu patrymonialnego dla całego majątku. Nowa Góra stanowiła początkowo jedyny ośrodek miejski klucza nowogórskiego, będącego najbardziej dochodową częścią latyfundium rodziny Tęczyńskich. W piętnastowiecznych krakowskich księgach miejskich odnotowano wielu przybyszów z Nowej Góry, a w dokumentach uniwersyteckich zachowały się informacje o pochodzących stamtąd studentach.
Dochodowość kopalni nowogórskich stawała się niejednokrotnie zarzewiem sporu między przedstawicielami rozrastających się gałęzi rodziny Tęczyńskich. Konflikty majątkowe wygasły na krótko dzięki ustanowieniu ordynacji w dniu 7 kwietnia 1523 między Andrzejem, wojewodą sandomierskim i jego bratem stryjecznym Janem, miecznikiem krakowskim i podkomorzym chełmskim. Na mocy układu kluczem nowogórskim miał administrować tylko Andrzej Tęczyński, który intensywnie zabiegał o pomyślność swoich górniczych dóbr. Na jego prośbę Zygmunt Stary wydał dwa istotne przywileje. W 1507 roku zwolnił mieszczan z czopowego, co świadczy o funkcjonowaniu w mieście karczem, a dwa lata później wydał zgodę na organizację corocznego jarmarku 8 grudnia oraz cotygodniowego targu w czwartki. Z 1518 roku pochodzą pierwsze wzmianki o funkcjonującej w mieście szkole parafialnej, uposażonej na części dziesięcin, o których podział spierał się z nauczycielami w 1533 roku pleban Stanisław z Dobczyc.
Z rejestrów poborowych szosu oraz ksiąg miejskich z drugiej połowy XVI wieku wyłania się dość dokładny obraz małego miasta. Funkcjonowały w nim kopalnie, karczmy, browar i targowisko, mieszkało od kilkunastu do kilkudziesięciu rodzin rzemieślniczych uprawiających zawody kowali, szewców, krawców, rzeźników, młynarzy, kuśnierzy, kołodziejów, piwowarów i gorzelników. Warto odnotować, że w kopalniach nie pracowali mieszczanie, ale odrabiający tam pańszczyznę chłopi, poddani właścicieli klucza nowogórskiego. Z tego okresu pochodzi zachowana do dzisiaj pieczęć miejska z wizerunkiem ściętej głowy Jana Chrzciciela na misie.
Ostatnim męskim przedstawicielem rodziny Tęczyńskich posiadającym Nową Górę był Jan Magnus Tęczyński, którego synowie zginęli przedwcześnie w wyniku ran poniesionych w różnych okolicznościach. Majątek po śmierci Łukasza Opalińskiego odziedziczyła w 1637 roku jego córka Izabela, która w 1639 roku wyszła za mąż za marszałka nadwornego koronnego. Rządy Opalińskich przypadły na czasy Władysława IV i Jana Kazimierza. Wydobywano wtedy w Nowej Górze dużo ołowiu przeznaczonego przede wszystkim na potrzeby wojska. Kopalnie w Nowej Górze były na tyle znaczące, że ich istnienie odnotował Andreas Cellarius w książce „Descriptio Poloniae” wydanej w Amsterdamie w 1639 roku. Z drugiej strony, zwiększenie wydobycia rujnowało okoliczne pola będące podstawą utrzymania nowogórskich rolników. W latach 1652-1653 wybuchła epidemia dżumy. Licznych chorych izolowano w wąwozie oddzielającym miasto od pobliskiej Czernej, który od tamtego czasu nazywany jest „krzykiem”.
Okupacja szwedzka w czasie potopu miała dwojakie skutki dla miasta. W 1655 roku Szwedzi, wykorzystując pracę górników, wybudowali szeroki gościniec z Krzeszowic przez wzgórze Bartlówkę i Nową Górę do Olkusza, który w swoim zarysie funkcjonuje do dziś i jest zwany „drogą szwedzką”. Ułatwiło to znacznie handel, ale częste przemarsze wojsk zrujnowały miasto. W ramach zadośćuczynienia za straty wojenne Jan Kazimierz w 1658 roku pozwolił mieszczanom nowogórskim na organizowanie comiesięcznych jarmarków. Według Stanisława Polaczka oryginalny, pergaminowy przywilej przechowywano w gminie jeszcze na początku XX wieku. Król ufundował też dla Nowej Góry kolumnę z barokową rzeźbą Jezusa Frasobliwego, która do dzisiaj stoi na rynku (odnawiano ją kilkukrotnie, w 1807, 1959 i 2000 roku).
Po śmierci Łukasza Opalińskiego w 1662 roku latyfundium tenczyńskie wraz z Nową Górą przeszło w ręce jego syna Łukasza Stanisława, starostę nowokorczyńskiego, który zmarł bezdzietnie w 1704 roku. Podczas jego rządów w latach 1677-1680 doszło do kolejnej epidemii dżumy. Majątek przejęła po nim siostrzenica, Helena Elżbieta z Lubomirskich, córka marszałka wielkiego koronnego Stanisława Lubomirskiego i Anny Elżbiety Zofii z Opalińskich. Poślubiła Adama Mikołaja Sieniawskiego, który pozostawił jej wyłączne prawo do zarządu majątkiem tenczyńskim. Sprawami gospodarczymi zajmował się w jej imieniu Piotr Morzycki. Korespondencja między nim a właścicielką pozostaje jednym z ciekawszych źródeł do historii Nowej Góry. Znajduje się w niej m.in. jedyna informacja o mającym miejsce w 1719 roku pożarze miasta, którego skala pozostaje nieznana. Po śmierci Elżbiety Zofii z Opalińskich Sieniawskiej w 1729 roku klucz przejęła jej córka Maria Elżbieta Zofia z Sieniawskich Denhoff, która w 1731 roku wyszła powtórnie za mąż za księcia Augusta Czartoryskiego, wojewodę ruskiego i generała ziem podolskich. W 1778 roku, siedem lat po śmierci żony przekazał on dobra tenczyńskie córce Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej, która z kolei w 1816 roku przekazała je wnukom Alfredowi i Arturowi Potockim. W rękach tej rodziny dobra tęczyńskie pozostawały aż do drugiej wojny światowej.
Czasy rządów rodziny Czartoryskich obfitowały w ważne wydarzenia dla miasta. 27 lutego 1786 doszło do niegroźnego w skutkach trzęsienia ziemi. Stało się ono okazją do wydania przez dziekana nowogórskiego okólnika o następującej treści:
„Ziemia, którą Bóg osadził na mocnym fundamencie, została oto poruszona jego gniewem, z powodu naszych nieprawości. Zanośmy z ludem modły i ofiary, aby się to już nie powtórzyło i by Pan umocnił ją w posadach”.
Rok później parafię odwiedził król Stanisław August Poniatowski, udający się z Krzeszowic do Olkusza. Warto przytoczyć opisujący to wydarzenie fragment kroniki parafialnej spisany przez plebana Benedykta Zamojskiego:
„Wyjechawszy z tych skał udał się Król Imć tąż drogą do gościńca idącego ku miasteczku Nowej Góry, do którego już prosto jechał, w którym to miasteczku obywatele utrisque sexus od X. Plebana tutejszego na ten czas Benedykta Zamoyskiego oraz i dziekana foralnego w dobrym porządku przez całe miasteczko po obu stronach, z jednej strony męszcyzny, z drugiej strony białogłowy, osobno mężatki, osobno panny przystojnie przybrane, urządzeni oczekiwali na przyjazd Króla Imci, który gdy wjechał w miasteczko, zobaczywszy Król Imć przystojnie w porządku lud stojący, kazał zwolnić jeździe konnej, tudzież i swojemu pojazdowi, nadjechawszy ku X. Plebanowi, w komży, stule i z biretem stojącemu przy stoliku, na którym chleb od obywateli nowogórskich przygotowany leżał, miał mowę Xiądz Pleban (…). Po zakończonej mowie, zapytany był od Króla Imci Xiądz Pleban w różnych okolicznościach jego stanu, na co z przyzwoitem uszanowaniem, gdy odpowiadał X. Pleban od Króla Imci zawdzięczenie i na dalszy czas łaskawą dla siebie pamięć etc.”.
W przeddzień rozbiorów Nowa Góra posiadała jedynie 750 mieszkańców w tym 63 rzemieślników. W czasie rządów Czartoryskich rozszerzyła się o dwa przysiółki: Łany i Augustów, zwany dzisiaj Paryżem. Epizodycznie w latach 1777 i 1789 pojawiła się w źródłach nazwa Nowa Czartorija. W wyniku trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej miasto na krótko trafiło pod zabór austriacki. W 1801 roku znaczą część zabudowy strawił pożar, po którym z rozkazu właścicielki Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej miasto zostało odbudowane z wykorzystaniem cegły i kamienia (fakt ten jeszcze pod koniec XIX wieku upamiętniała marmurowa tablica powieszona nad drzwiami ratusza).
Podczas wojen napoleońskich w 1809 roku Nowa Góra została włączona do departamentu krakowskiego Księstwa Warszawskiego, a po Kongresie Wiedeńskim stała się częścią Rzeczypospolitej Krakowskiej. Zmiany granic doprowadziły ostatecznie do przerwania traktów komunikacyjnych łączących miasto z Olkuszem, co wpłynęło na upadek handlu, a coraz szybciej kończące się złoża galmanu przyczyniły się do upadku górnictwa. Nie bez znaczenia były też straty materialne spowodowane licznymi rekwizycjami narzucanymi przez kolejne wojska stacjonujące na terenie miasta. W nowych warunkach gospodarczych stopniowo zanikały funkcje miejskie. W 1815 roku nie odnotowano wójta, w latach dwudziestych przestano prowadzić księgi miejskie. W 1826 roku miejscowość nawiedziła kolejna epidemia, tym razem tyfusu. Wreszcie w 1846 roku zaniechano urządzania jarmarków. W czasach Rzeczypospolitej Krakowskiej jedynym w miarę dochodowym zajęciem ludności stało się tkactwo. Do pozytywnych wydarzeń z tego okresu należy uruchomienie w 1817 roku wodociągu doprowadzającego wodę do pompy na rynku.
Po pacyfikacji powstania krakowskiego w 1846 roku Nowa Góra wraz z całym Wolnym Miastem Krakowem została włączona do monarchii Habsburgów. Proces upadku znaczenia miejscowości ugruntowały reformy administracyjne, w wyniku których w 1855 roku kompetencje sądowe przejęły Krzeszowice. Postępująca industrializacja produkcji wyrobów tekstylnych uczyniła nieopłacalnym rzemiosło tkackie, a budowa linii kolejowej Kraków-Mysłowice biegnącej przez Krzeszowice odsunęła Nową Górę od głównych linii komunikacyjnych, co zadecydowała o jej ostatecznej prowincjonalizacji. Miejscowość przecinał wtedy jedynie poboczny gościniec wiodący do znajdującego się po rosyjskiej stronie granicy Olkusza. Na upadek miasteczka wpłynął też drugi wielki pożar , który w 1875 roku pochłonął m.in. zabytkowy kościół parafialny. Mimo serii niesprzyjających okoliczności pod koniec XIX wieku Nowa Góra była nadal miastem, którego centralnym punktem był porośnięty trawą plac rynkowy z dawnym ratuszem. Funkcjonowała jednoklasowa szkoła ludowa i działała ostatnia kopalnia galmanu należąca do hrabiego Artura Potockiego.
W 1910 roku Nowa Góra liczyła 1340 mieszkańców, w tym 1315 katolików, 1 akatolika i 24 Żydów. Nie funkcjonowała już wtedy ani jedna kopalnia. Pierwsza wojna światowa nie okazała się dla Nowej Góry trudnym doświadczeniem. 6 sierpnia 1914 do miasta wkroczyły wojska austriackie, a między 20 listopada a 6 grudnia w pobliżu przebiegał front. Miasteczko nie trafiło jednak pod okupację rosyjską, a po kontrofensywie austriackiej Nowa Góra znalazła się z dala od działań wojennych. Znacznie większe straty przyniosła szalejąca pod koniec wojny epidemia hiszpanki.
W okresie międzywojennym Nowa Góra ostatecznie utraciła znaczenie na rzecz Krzeszowic. Nie wiadomo, kiedy dokładnie straciła prawa miejskie, ale najprawdopodobniej wydarzyło się to między 1933 a 1935 rokiem. Obecnie o miejskiej przeszłości przypomina zachowany układ urbanistyczny oraz ufundowany w 2001 roku pomnik pieczęci miejskiej zlokalizowany na rynku. W nowych warunkach rozwijał się już samorząd chłopski, powstało m.in. kółko rolnicze. Wojska niemieckie wkroczyły do Nowej Góry już 5 września 1939. Początkowo wieś znajdowała się pod tymczasowym zarządem wojskowym. Na mocy dekretu z 8 października jej centrum zostało włączone do Generalnego Gubernatorstwa, natomiast przysiółki Łany i Paryż bezpośrednio do Rzeszy. W czasie okupacji kilkadziesiąt osób wywieziono na roboty do Niemiec. Ludność zmuszano do budowy okopów i nałożono na nią kontrybucje. Za niestawienie się do pracy rozstrzelano Jana Piórko i spalono jego gospodarstwo. Armia Radziecka zajęła Nową Górę 18 stycznia 1945.
Jeszcze w tym samym roku powstała lokalna komórka PPR i zorganizowano podporządkowane partii władze gminne. Nowa administracja w początkowej fazie wspierała samorząd rolniczy (powołano m.in. gminną spółdzielnię „Samopomoc Chłopska”). Zadbano też o poprawę stanu infrastruktury – szybko zelektryfikowano wieś i wybudowano wodociąg. Wielkie zmiany zaszły w 1966 roku w ramach przygotowań do Zjazdu Powiatowego z okazji 1000-lecia Państwa Polskiego. Wyremontowano wówczas rynek, wyasfaltowano ulice, zasadzono zieleńce, a staw zamieniono w zbiornik przeciwpożarowy. W latach sześćdziesiątych poddano renowacji budynek szkoły i uruchomiono kino, klubokawiarnię i gminny ośrodek kultury. Samodzielna gmina Nowa Góra funkcjonowała do 1954 roku i została reaktywowana w 1973 roku. Ostatecznie zlikwidowano ją jednak w 1976 roku, kiedy w wyniku reformy administracyjnej stała się częścią gminy Krzeszowice. W konsekwencji rozwiązano miejscowy urząd, a przy okazji zagubiono mapy katastralne, przywilej Jana Kazimierza oraz zabytkową pieczęć miejską.

Ciekawostki

Miejscowa legenda wywodzi nazwę przysiółka Paryż od rzekomej wypowiedzi nocującego tu w trakcie powrotu z Moskwy Napoleona Bonaparte, który na pytania jak mu się spało, odpowiedział, że śniło mu się, że jest w Paryżu.
W 1470 roku na Uniwersytecie w Lipsku rozprawę magisterską w pytaniach i odpowiedziach o tematyce teologiczno-moralnej przedstawił Petrus de Nova Gora. Rękopis tej pracy (285 stron) przechowywany jest w Bibliotece Kapituły Krakowskiej.
Na przełomie XIX i XX wieku w Nowej Górze szyto i ubierano się w stroje z czarnego sukna. W konsekwencji jeszcze przed drugą wojną światową mieszkańców Nowej Góry nazywano „karakonami”.

Kalendarium

1
1276

Pleban "Góry" Jan syn Trojana świadkuje w akcie nadania praw miejskich Przegini

2
od 1398 do 1402

Od tego momentu Nowa Góra staje się szlachecką własnością prywatną

3
1499

Przechowywane z Ossolineum we Wrocławiu

4
1639

Izabela Tęczyńska córka Jana Magnusa Tęczyńskiego, wychodzi za mąż za marszałka nadwornego koronnego Łukasza Opalińskiego.

5
1704

Nowa Góra przechodzi w ręce jego siostrzenicy Heleny Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej

6
1729

Majątek przejmuje jej córka Maria Elżbieta Zofia z Sieniawskich Denhoff, która w 1731 roku wyszła powtórnie za mąż, za księcia Augusta Czartoryskiego wojewodę ruskiego i generała ziem podolskich.

7
1801

Spłonęła większa część drewnianej zabudowy miasteczka

8
1875

Całkowicie spłonął szesnastowieczny kościół parafialny

9
1966

Prace prowadzono na potrzeby Zjazdu Powiatowego z okazji obchodów 1000 lecia Państwa Polskiego

Bibliografia

Dymek Stanisław, "Novus Mons czyli Nowa Góra. Szkice historyczne", Warszawa 2007
Kurtyka Janusz, "Latyfundium tęczyńskie. Dobra i właściciele (XIV-XVIII wiek)", Kraków 1999
Kurtyka Janusz, "Tęczyńscy. Studium z dziejów polskiej elity możnowładczej w średniowieczu", Kraków 1997
Łagan Fabian, "Początki szkolnictwa w okolicach Krzeszowic" , „Ziemia Krzeszowicka”
Łagan Fabian, "Krzewiciele oświaty w Nowej Górze" , „Ziemia Krzeszowicka” , s. 3-4
Łagan Fabian, "Historia szkoły w Nowej Górze" , „Ziemia Krzeszowicka”
Łagan Fabian, "Z historii Nowej Góry" , „Ziemia Krzeszowicka”
Rzepecki Bronisław, "Zarys Historii Nowej Góry", Nowa Góra 2007
Kumor Bolesław, "Nieznane falsyfikaty Stanisława Morawskiego" , „Małopolskie Studia Historyczne” , s. 114-121

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Acta visitationis exterioris decanatuum Oswiecimensis, Novi Montis, Zatoriensis et Skamnesis ad archidiaconatum Cracoviensem pertinentium per R. D. Christophorum Kazimirski, nominatum episcopum Kijoviensem et praepositum Tarnoviensem ex commissione Illustr. Principis D. Georgii, divina miseratione S.R.E. tituli s. Sixti cardinalis presbiteri Radziwiłł nuncupati, episcopatus Cracoviensis administratoris perpetui, in Olica er Nieswież ducis a. D. 1598
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Visitatio decanatuum Novi Montis, Volbromiensis, Leloviensis et Zatoriensis de mandato R. D. Bernardi Maciejowski, episcopi Cracoviensis et ducis Severiensis a. D. 1602
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Visitatio ecclesiarum decanatus Novi Montis, Bythomiensis, Novi Fori, Chodeliensis, Parczoviensis per Rmum Dnum Petrum Skiedzienski Archidiaconum Zawichostensem de anno 1611 peracta
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Liber visitationum a R. D. Joanne Tarnowski, archidiacono Cracoviensi visitatarum ecclesiarum parachialium in decanatibus: Novi Monte, Scavinensi, Zatoriensi, Żiwecensi et Oswiecimensi in annis 1644 - 1647 expeditarum.
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Wizytacja kanoniczna przeprowadzona w dn. 28 kwietnia 1728 r. przez bpa Michała Kunickiego...
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Compendium actorum visitationis exterioris ecclesiarum existentium in et sub decanatu Pilsnensi, Mielecensi, Ropczicensi, Biecensi, Jaslensi et Żmigrodensi, ad archidiaconatum Sandecensem pertinentium, per R. D. Christophorum Kazimirski, praepositum Tarnoviensem mandato Illustrissimi et Reverendissimi Domini Georgii S. R. E. Cardinalis praesbiteri Radziwiłł nuncupati, episcopatus Cracoviensis administratoris perpetui, in Olyka et Nieswierz ducis a. D. 1595 factae
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Liber continens decreta executiva visitationum et alia ad correctionem et reformationem vitae et morum cleri pertinentia tempore fel. rec. R.D. Bernardi Maciejowski Cardinalis et episcopi Cracoviensis ac ducis Severiensis conscripta ex annis 1601 et sequent
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Visitatio quindecim decanatuum, nempe: Skavinensis, Zathoriensis, Novi Montis, Skalensis, Wrocimoviensis, Adreoviensis, Kijensis, Paczanoviensis, Oswiecimensis, Żywiecensis, Witoviensis, Skoliensis, Opatovecensis, Wielicensis et Plesnensis a Peril. et R.D. Nicolao Oborski, episcopo Laodicensis, suffraganeo, archidiacono, vicario in spiritualibus generali Cracoviensi in annis 1663 - 1665 expedita
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Visitatio archidiaconatus Cracoviensis (Decanatus: Skalensis - 1727; Vitoviensis - 1727; Prossoviensis - 1728; Novi Montis - 1728; Scawinensis - 1729; Xsiążnensis - 1731; Woynicensis - 1731; Zatoriensis - 1729; Lipnicensis - 1730; Dobczycensis - 1730; Andreoviensis - 1731; Żyvecensis - 1732; Oswiemensis - 1732; Wielicensis - 1741; postea sequntur inventaria ecclesiarum decanatus Dobczycensis, Woynicensis, Andreoviensis) per R.D. Michaelem de Magna Kunice Kunicki, episcopum Arsiacensem, suffraganeum et archidiaconum Cracoviensem annis 1727 - 1741 peracta

Autor: Michał Kunicki

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Status ecclesiarum seu acta visitationis decanatuum Novi Montis et Bythomiensis in Polonia sub auspiciis Fel. regimine Cel. Principis R.D. Andrea Stanislai Kostka comitis in Załuskie Załuski, episcopi Cracoviensis, ducis Severiae, equitis Aquilae Albae, anno quo intra (1747 et 1748) conscripta

Autor: Andrzej Stanisław Kostka Załuski

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Protokuł Wizyty Generalney z Dekanatow Skalskiego i Nowogurskiego

Jak cytować?

Stanisław Witecki, "Nowa Góra", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/miejscowosci/nowa-gora

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności